"Zorgtraject voor abortus moet beter op maat"

"Zorgtraject voor abortus moet beter op maat"

Het traject dat vrouwen in België doorlopen om abortus te krijgen, kan beter op maat voorzien worden. Dat is een van de conclusies die Leen De Kort trekt uit haar tweeledige doctoraatstudie naar het sociale profiel van vrouwen die meerdere abortussen aanvragen in Vlaanderen en de abortuszorg tijdens Covid-19.

Doctorandus Leen De Kort koos ervoor om de abortuszorg in Vlaanderen onder de loep te nemen voor haar doctoraat. “Langs de ene kant wordt er zoveel gepraat over seks en voortplanting en worden er in de media veel grote meningen verkondigd, zeker over abortus”, zegt ze. “Anderzijds is het in het dagelijkse leven nog taboe en wordt het meestal achter gesloten deuren besproken. Daardoor weten we weinig over iemands persoonlijke ervaringen, zelfs in onze open Westerse maatschappij.”

Ze koos dit onderwerp voor haar doctoraat zo’n twee jaar geleden, maar moest haar onderzoek bijstellen door de coronapandemie. “De bedoeling was om te focussen op kwalitatief onderzoek bij vrouwen die meerdere abortussen aangevraagd hadden, om na te gaan welk profiel zij hebben en hoe zij de afweging maken tussen anticonceptie en het risico op zwangerschap. We zien bijvoorbeeld dat veel van deze vrouwen geen anticonceptie of minder betrouwbare anticonceptie, zoals de kalendermethode, gebruiken. De vraag die we dan moeten stellen, is of een abortus hun visie op anticonceptie heeft veranderd. Maar door Covid-19 kwam dat onderzoek onder druk te staan. Dat zijn geen interviews die je over de telefoon of via videogesprek doet. We hebben ons dus vooral gebaseerd op anonieme patiëntengegevens en literatuurstudie.”

Kwetsbare achtergrond

“In de literatuur wordt vaak verondersteld dat vrouwen met een kwetsbare achtergrond vaker meer dan 1 abortus aanvragen”, legt Leen uit. “Daarvan zagen we een aantal elementen terug in ons onderzoek. We zagen dat vrouwen die 2 keer een abortus aanvragen, vaker een lager diploma hebben, single zijn en ook vaker geen job hebben. Maar zodra we gaan kijken naar vrouwen die 3 à 5 keer een abortus aanvragen, dan verdwijnt die link met een kwetsbare achtergrond. De enige link die we wel zagen bij deze vrouwen, is het hebben van een migratieachtergrond. Dat begrip is heel ruim, want dat gaat van mensen uit Frankrijk tot pakweg Nigeria. Deze mensen kennen vaak het Belgische gezondheidszorgsysteem veel minder goed en moeten langer en harder zoeken om de juiste diensten te vinden. Toch zien we hier vooral vrouwen uit Maghreblanden. Daar zijn veel verschillende verklaringen voor. Soms leeft er binnen hun gemeenschap een ander idee van hoe er met seksualiteit omgegaan moet worden of hebben ze door eerdere ervaringen met discriminatie in de gezondheidszorg minder vertrouwen in de medische diensten. Ondanks dat deze groepen het vaakst een abortus aanvragen, botsen zij ook tegen meer barrières.”

Pandemie bood unieke kans

De coronapandemie bood Leen echter ook een unieke kans om de crisissituatie in de abortuscentra onder de loep te nemen en te kijken waar de problemen en krachten liggen. In België konden de abortuscentra namelijk zelf beslissen wat voor hen tot essentiële zorg behoorde. “Het was cruciaal om bereikbaar te blijven voor iedereen, maar ze moesten wel hun werking aanpassen”, zegt Leen. “We gingen dus de werking voor en tijdens de coronapandemie vergelijken vanuit de ervaring van de medewerkers.”

“Als we kijken naar de impact van de coronapandemie op de abortuszorg in ons land, dan zien we dat de centra er goed in geslaagd zijn om hun diensten voort te zetten en laagdrempelig te blijven”, verduidelijkt Leen. “Maar er kwamen ook verbeterpunten naar boven. Zo kan het zorgtraject dat iemand doorloopt bij een abortus veel meer op maat voorzien worden. Sommige vrouwen hebben behoefte aan de standaardprocedure met fysieke consultatie in het centrum en de 6 dagen bedenktijd. Anderen hebben voldoende aan een telefonische consultatie en hebben die bedenktijd niet nodig. Zo vallen er voor hen alvast een aantal drempels weg, zoals een extra transport voor de consultatie, dag vrij op het werk, kinderopvang voorzien. Bij een medische abortus, met pilletjes, is de standaardprocedure dat je beide pilletjes in het centrum neemt en na de laatste pil een uur ter plaatse moet blijven. Tijdens de pandemie hebben we gemerkt dat er vrouwen zijn die hun tweede pilletje liever thuis nemen. Er is dus zeker ruimte om dat zorgtraject meer op maat aan te bieden.”

Als het van Leen afhangt, zou er in een volgende fase geld vrijgemaakt moeten worden voor meer onderzoek. “We weten heel veel uit data, maar we spreken weinig met de vrouwen in kwestie zelf”, klinkt het. “Er zou een grootschalig  Belgisch onderzoek moeten gebeuren waarbij meer geluisterd wordt naar vrouwen die effectief een abortus ervaren.”

Word lid van De Roze Doos

Meer dan 800 euro voordelen, waaronder toegang tot al onze geschenkdozen !

Advantages