Moederschapsrust in België voor zelfstandigen: 15 weken sinds 2026

Sinds 1 juli 2026 kan een zelfstandige bij de geboorte van één kind maximaal 15 weken moederschapsrust opnemen.

Die rust bestaat uit:

• 3 verplichte weken;
• 9 facultatieve basisweken;
• maximaal 3 bijkomende facultatieve weken, afhankelijk van het aantal dienstencheques dat je kiest.

Bij een meerling komt daar nog één facultatieve week bij. De moederschapsrust kan dan oplopen tot 16 weken.

Het RSVZ bevestigt dat de moederschapsrust voor zelfstandigen sinds 1 juli 2026 kan oplopen tot 15 weken.

Wil je dit systeem vergelijken met de regels voor werkneemsters en werkzoekenden? Lees dan ook ons overzicht over moederschapsverlof in België.

Welke 3 weken moederschapsrust zijn verplicht?

De drie verplichte weken blijven op dezelfde manier georganiseerd:

• één verplichte week vóór de vermoedelijke bevallingsdatum;
• twee verplichte weken onmiddellijk na de geboorte.

Tijdens deze drie weken moet je je zelfstandige beroepsactiviteit volledig stopzetten.

De verplichte prenatale week bestaat uit de zeven dagen vóór de vermoedelijke bevallingsdatum. Ook de twee weken onmiddellijk na de geboorte zijn verplicht.

Kun je vroeger met je moederschapsrust beginnen?

Ja. Naast de verplichte week vóór de bevalling kun je maximaal twee facultatieve weken vóór die verplichte week opnemen. Je prenatale moederschapsrust kan dus ten vroegste drie weken vóór je vermoedelijke bevallingsdatum starten. De facultatieve weken die je niet vóór de geboorte opneemt, kun je daarna nog gebruiken.

Hoe werken de 12 facultatieve weken?

Hier verandert de hervorming van juli 2026 echt iets. Bij de geboorte van één kind heb je voortaan recht op maximaal 12 facultatieve weken.

De eerste negen staan los van het systeem van dienstencheques. De laatste drie zijn de bijkomende weken die in 2026 werden ingevoerd. Hoeveel van die weken je kunt opnemen, hangt af van het aantal gratis dienstencheques dat je kiest in het kader van de moederschapshulp.

Concreet:

Daar komen altijd de drie verplichte weken bij.

Je kunt dus in totaal krijgen:

• 12 weken moederschapsrust met 105 dienstencheques;
• 13 weken met 70 dienstencheques;
• 14 weken met 35 dienstencheques;
• 15 weken zonder dienstencheques.

Het RSVZ legt ook uit hoe de gratis dienstencheques en de bijkomende weken moederschapsrust sinds juli 2026 met elkaar verbonden zijn.

Kun je als zelfstandige je moederschapsrust halftijds opnemen?

Ja. De facultatieve weken kunnen ook worden omgezet in periodes van halftijdse moederschapsrust. Eén volledige facultatieve week komt overeen met twee weken halftijdse rust.

Kies je voor het maximum van 12 facultatieve weken, dan kan dit dus overeenkomen met maximaal 24 weken facultatieve halftijdse moederschapsrust. Bij een meerling kan dit oplopen tot 26 weken halftijdse rust.

Tijdens een week halftijdse moederschapsrust mag je je gebruikelijke zelfstandige activiteit voor maximaal 50% blijven uitoefenen. Je mag daarnaast geen andere beroepsactiviteit uitvoeren.

Het RIZIV legt de officiële regels voor volledige en halftijdse moederschapsrust voor zelfstandigen uit.

Ja, voor de drie nieuwe bijkomende weken. Vóór de hervorming kon een zelfstandige maximaal 12 weken moederschapsrust opnemen en onder bepaalde voorwaarden 105 gratis dienstencheques krijgen.

Sinds 1 juli 2026 zijn de drie bijkomende weken rechtstreeks gekoppeld aan die moederschapshulp. Je kiest dus tussen meer dienstencheques en meer rust.

Je kiest 105 dienstencheques

Je behoudt de negen facultatieve basisweken. Samen met de drie verplichte weken bedraagt je moederschapsrust dan maximaal 12 weken.

Je kiest 70 dienstencheques

Je krijgt één extra facultatieve week. Je moederschapsrust kan dan in totaal oplopen tot 13 weken.

Je kiest 35 dienstencheques

Je kunt twee bijkomende facultatieve weken opnemen. Je moederschapsrust kan dan maximaal 14 weken duren.

Je kiest geen dienstencheques

Je kunt de drie bijkomende weken opnemen. Je moederschapsrust als zelfstandige bereikt dan het maximum van 15 weken.

Er bestaat dus niet één formule die automatisch de beste is. Je keuze hangt onder andere af van je zelfstandige activiteit, de manier waarop je je werk na de geboorte wilt organiseren en hoeveel hulp je thuis al hebt.

Waarvoor dienen de dienstencheques na de geboorte?

De dienstencheques die je als moederschapshulp kunt ontvangen, dienen om huishoudelijke hulp te betalen na de geboorte. Het doel is om de dagelijkse taken wat lichter te maken wanneer je als jonge mama herstelt en je zelfstandige activiteit geleidelijk opnieuw opneemt.

Sinds 1 juli 2026 kun je kiezen voor 35, 70 of 105 dienstencheques. Je kunt er ook voor kiezen om geen dienstencheques te ontvangen en in plaats daarvan gebruik te maken van de drie bijkomende weken moederschapsrust. Je hoeft de dienstencheques niet zelf aan te vragen.

Na de bevalling neemt je socialeverzekeringsfonds contact met je op om te vragen hoeveel dienstencheques je wilt ontvangen. Het socialeverzekeringsfonds stelt vervolgens een attest op waarop je keuze vermeld staat. Wil je bijkomende weken moederschapsrust opnemen, dan moet je dat attest aan je ziekenfonds bezorgen.

Je hoeft niet alle facultatieve weken onmiddellijk na de twee verplichte postnatale weken op te nemen. De resterende weken kunnen in periodes van zeven kalenderdagen worden opgenomen.

Je moet ze uiterlijk opnemen binnen de termijn die de regelgeving voorziet: tot de 48e week na de twee verplichte weken postnatale moederschapsrust. Dat komt overeen met uiterlijk de 50e week vanaf de geboorte.

Je kunt dus bijvoorbeeld een deel van je facultatieve rust opnemen, tijdelijk opnieuw beginnen werken en later nog andere facultatieve weken gebruiken. Die flexibiliteit kan vooral interessant zijn voor zelfstandigen die hun terugkeer naar het werk geleidelijk willen organiseren.

In tegenstelling tot bij werkneemsters wordt de moederschapsuitkering van een zelfstandige niet berekend als een percentage van haar loon.

Je krijgt een forfaitair bedrag dat door je ziekenfonds wordt uitbetaald.

Voor volledige moederschapsrust geldt in 2026 een hoger bedrag tijdens de eerste vier weken en een tweede bedrag vanaf de vijfde week.

Vanaf 1 september 2026 bedragen de bruto-uitkeringen:

• 917,33 euro per week tijdens de eerste vier weken;
• 839,82 euro per week vanaf de vijfde week.

Voor halftijdse moederschapsrust bedragen de bruto-uitkeringen:

• 458,66 euro per week tijdens de eerste vier weken;
• 419,91 euro per week vanaf de vijfde week.

Deze bedragen zijn geïndexeerd en kunnen dus wijzigen. Controleer daarom altijd de actuele bedragen van de moederschapsuitkering voor zelfstandigen bij het RIZIV.

Je moet de moederschapsrust aanvragen bij je ziekenfonds.

Daarbij moet je onder andere doorgeven:

• je vermoedelijke bevallingsdatum;
• of je een meerling verwacht;
• hoeveel facultatieve weken je wilt opnemen;
• of je die weken volledig of halftijds wilt opnemen;
• tijdens welke periodes je de facultatieve weken wilt opnemen;
• welke keuze je maakt voor de bijkomende weken en dienstencheques.

Bij je aanvraag voeg je een medisch attest waarop je vermoedelijke bevallingsdatum staat en, indien van toepassing, wordt vermeld dat je een meerling verwacht.

Na de geboorte bezorg je je ziekenfonds ook een uittreksel van de geboorteakte of een medisch attest dat de geboorte bevestigt.

Wanneer je na je moederschapsrust opnieuw begint te werken, moet je je ziekenfonds daar binnen de twee dagen van op de hoogte brengen.

Ben je de komst van je baby aan het voorbereiden? Gebruik dan ook onze checklist zwangerschap in België met de belangrijkste zaken die je vóór en na de geboorte moet regelen.

Aan welke voorwaarden moet je voldoen voor moederschapsrust als zelfstandige?

Om als zelfstandige recht te hebben op moederschapsrust moet je onder andere:

• aangesloten zijn bij een ziekenfonds;
• de voorziene wachttijd hebben doorlopen of daarvan vrijgesteld zijn;
• in orde zijn met je sociale bijdragen of daarvoor een vrijstelling hebben gekregen;
• je beroepsactiviteit volledig onderbreken tijdens de weken volledige moederschapsrust.

Bij halftijdse moederschapsrust mag je je gebruikelijke zelfstandige activiteit maximaal halftijds voortzetten.

Deze regels gelden onder andere voor zelfstandigen en meewerkende echtgenotes die voldoen aan de voorwaarden van de moederschapsverzekering.

Wordt je baby geboren vóór de vermoedelijke bevallingsdatum terwijl je verplichte prenatale week al begonnen is? Dan gaan de dagen van die week die je niet meer vóór de geboorte kon opnemen niet verloren.

Ze worden toegevoegd aan de twee verplichte weken na de bevalling, zodat je in totaal minstens drie verplichte weken rust hebt. Daarna kun je het resterende saldo van je facultatieve weken nog opnemen volgens je persoonlijke situatie en je keuze rond de dienstencheques.

Wat als je baby na de uitgerekende datum wordt geboren?

Beval je na je vermoedelijke bevallingsdatum, dan loopt de verplichte prenatale rust door tot de werkelijke geboorte.

Let wel: doordat je overtijd gaat, wordt het algemene maximum van 15 weken bij de geboorte van één kind niet automatisch verlengd. De twee weken onmiddellijk na de bevalling blijven verplicht.

Kan de moederschapsrust worden verlengd als je baby in het ziekenhuis blijft?

Ja, onder bepaalde voorwaarden. Blijft je pasgeboren baby vanaf de geboorte langer dan zeven dagen onafgebroken opgenomen in het ziekenhuis, dan kan je moederschapsrust worden verlengd.

De verlenging komt overeen met het aantal volledige weken ziekenhuisopname na de eerste zeven dagen.

Bij volledige moederschapsrust kan de verlenging maximaal 24 weken bedragen. Om hiervan gebruik te maken, moet je binnen de twee weken na de geboorte contact opnemen met je ziekenfonds en een attest van het ziekenhuis bezorgen waarop de duur van de opname vermeld staat.

Ook op dit vlak is in 2026 een belangrijke verandering ingevoerd.

Voor zelfstandigen die vanaf 1 januari 2026 bevallen, is de automatische vrijstelling van sociale bijdragen na de geboorte uitgebreid van één naar twee kwartalen.

Je betaalt dus geen sociale bijdragen voor de twee kwartalen die volgen op het kwartaal waarin je bent bevallen.

Die vrijstelling heeft geen negatieve gevolgen voor je sociale rechten.

Het RSVZ bevestigt dat de automatische vrijstelling sinds 2026 is uitgebreid naar twee kwartalen.

Dit staat los van de uitbreiding van de moederschapsrust tot 15 weken.

De vrijstelling van sociale bijdragen geldt voor bevallingen vanaf 1 januari 2026. De drie bijkomende facultatieve weken gelden daarentegen voor moederschapsrust die vanaf 1 juli 2026 begint.

Als zelfstandige betekent je voorbereiden op de komst van je baby vaak ook dat je vooruit moet denken over de organisatie van je activiteit, de administratie bij je ziekenfonds, je moederschapsuitkering en je terugkeer naar het werk.

Met YooMum vind je informatie die aansluit bij de verschillende fases van je zwangerschap en kun je ervaringen uitwisselen met andere toekomstige en jonge mama’s over de vragen die bij de komst van een baby horen.

Ontdek YooMum via de App Store of Google Play.