Afscheiding als je zwanger bent: wat betekent het?

Meer vaginale afscheiding is één van de eerste lichamelijke veranderingen die je tijdens de zwangerschap kunt opmerken. Sommige vrouwen merken dit al in de eerste weken, nog vóór hun zwangerschap officieel is bevestigd.

Deze toename is meestal volledig normaal. Ze wordt veroorzaakt door hormonale veranderingen en helpt je lichaam om de vagina gezond te houden en infecties te voorkomen.

Waarom heb je meer afscheiding als je zwanger bent?

Tijdens de zwangerschap stijgt de hoeveelheid oestrogeen in je lichaam. Tegelijk neemt ook de doorbloeding van het bekkengebied toe. Hierdoor produceren de slijmvliezen van de baarmoederhals en de vagina meer vocht.

Deze extra afscheiding heeft een belangrijke functie. Ze helpt om:

• bacteriën en schimmels minder kans te geven;
• de vagina schoon te houden;
• de natuurlijke zuurtegraad van de vagina te behouden;
• de baby te beschermen tegen opstijgende infecties.

Naarmate de zwangerschap vordert, merk je mogelijk dat de hoeveelheid afscheiding verder toeneemt. Ook dat is meestal een normaal onderdeel van de zwangerschap. Meer vaginale afscheiding kan één van de eerste zwangerschapssymptomen zijn. Ontdek ook welke andere eerste tekenen van zwangerschap je kunt opmerken.

Hoe ziet normale afscheiding eruit?

Normale zwangerschapsafscheiding wordt ook wel leukorroe genoemd.

Ze heeft meestal de volgende kenmerken:

• wit of melkachtig van kleur;
• helder tot licht troebel;
• dun of licht slijmerig;
• geurloos of met een lichte, neutrale geur.

De hoeveelheid kan van vrouw tot vrouw verschillen. Sommige zwangere vrouwen hebben slechts een beetje extra afscheiding, terwijl anderen dagelijks een inlegkruisje gebruiken.

Zolang de afscheiding geen sterke geur heeft en niet gepaard gaat met jeuk, een branderig gevoel of pijn, is er meestal geen reden tot ongerustheid.

Deze tabel is een algemene richtlijn. Twijfel je over de kleur of de hoeveelheid van je afscheiding? Neem dan altijd contact op met je arts of vroedvrouw.

Veel vrouwen vragen zich af of veranderde afscheiding één van de eerste zwangerschapssymptomen is. Hoewel de hormonen al snel invloed hebben op de vagina, verschilt dit sterk van vrouw tot vrouw. Sommige vrouwen merken al vóór hun gemiste menstruatie dat hun afscheiding overvloediger wordt, terwijl anderen nauwelijks een verschil opmerken.

Dikke witte afscheiding aan het begin van de zwangerschap

Dikke witte afscheiding komt vaak voor tijdens de eerste weken van de zwangerschap.

Zolang de afscheiding:

• wit of melkachtig is;
• geurloos blijft;
• geen jeuk veroorzaakt;

is ze meestal een normale reactie op de hormonale veranderingen.

Wordt de afscheiding echter brokkelig, lijkt ze op kwark of gaat ze gepaard met jeuk en een branderig gevoel? Dan kan er sprake zijn van een vaginale schimmelinfectie. Neem in dat geval contact op met je arts of vroedvrouw.

Elastische afscheiding tijdens de zwangerschap

Sommige zwangere vrouwen merken dat hun afscheiding rekbaar of slijmerig is. Dat is meestal geen reden tot ongerustheid. Door de invloed van zwangerschapshormonen kan de samenstelling van het baarmoederhalsslijm veranderen, waardoor de afscheiding elastischer aanvoelt dan vóór de zwangerschap.

Naarmate de zwangerschap vordert, kan de afscheiding bovendien dikker worden. Tegen het einde van de zwangerschap kan ook een deel van de slijmprop loskomen, wat zorgt voor een dikkere, slijmerige afscheiding.

Kun je aan afscheiding zien dat je zwanger bent?

Nee. Afscheiding alleen is geen betrouwbaar teken van een zwangerschap. Hoewel veel vrouwen meer vaginale afscheiding hebben tijdens de zwangerschap, kan hetzelfde ook gebeuren vlak vóór de menstruatie, tijdens de eisprong of door hormonale schommelingen.

Denk je dat je zwanger bent? Dan is een zwangerschapstest de enige betrouwbare manier om een zwangerschap vast te stellen. Bij twijfel of aanhoudende klachten kun je altijd terecht bij je huisarts, gynaecoloog of vroedvrouw.

Niet elke vorm van vaginale afscheiding ziet er hetzelfde uit. Tijdens de zwangerschap kunnen kleur, dikte en hoeveelheid veranderen. Meestal is dat een normale reactie van je lichaam, maar soms kan een bepaalde kleur of geur wijzen op een infectie of een andere aandoening.

Hieronder lees je welke soorten afscheiding het vaakst voorkomen en wanneer het verstandig is om contact op te nemen met je arts of vroedvrouw.

Witte afscheiding

Witte afscheiding tijdens de zwangerschap is veruit het meest voorkomend.

Normale witte afscheiding is meestal:

• melkachtig wit;
• dun of licht slijmerig;
• geurloos of licht zuur van geur;
• niet pijnlijk.

Deze afscheiding beschermt de vagina tegen bacteriën en helpt de natuurlijke vaginale flora in evenwicht te houden. Wordt de afscheiding dik, brokkelig of lijkt ze op kwark? En heb je daarnaast last van jeuk of een branderig gevoel? Dan kan er sprake zijn van een vaginale schimmelinfectie. Een behandeling is vaak eenvoudig, maar laat je eerst onderzoeken door je arts of vroedvrouw.

Gele afscheiding

Gele afscheiding tijdens de zwangerschap hoeft niet altijd onrustwekkend te zijn. Lichtgele afscheiding zonder geur of andere klachten kan een normale variatie zijn, zeker wanneer ze opdroogt in je ondergoed.

Wordt de afscheiding echter:

• donkergeel;
• dik;
• sterk ruikend;

of gaat ze gepaard met jeuk, pijn of een branderig gevoel? Dan kan dit wijzen op een bacteriële infectie of een seksueel overdraagbare aandoening. Neem in dat geval contact op met je arts.

Geelgroene afscheiding

Geelgroene afscheiding is meestal geen normale zwangerschapsafscheiding. Ze kan wijzen op een infectie, zoals bacteriële vaginose of een seksueel overdraagbare aandoening.

Vaak gaat deze afscheiding samen met:

• een onaangename geur;
• jeuk;
• roodheid;
• pijn bij het plassen;
• irritatie van de vagina.

Merk je geelgroene afscheiding op tijdens je zwangerschap? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je arts of vroedvrouw. Een snelle behandeling helpt om complicaties te voorkomen.

Bruine afscheiding

Bruine afscheiding tijdens de zwangerschap komt regelmatig voor, vooral tijdens het eerste trimester. De bruine kleur wordt veroorzaakt door oud bloed dat langzaam uit de baarmoeder of vagina naar buiten komt.

Bruine afscheiding kan bijvoorbeeld optreden:

• na een inwendig onderzoek;
• na geslachtsgemeenschap;
• tijdens de innesteling in een heel vroege zwangerschap;
• door een gevoelige baarmoederhals.

Meestal is een kleine hoeveelheid bruine afscheiding onschuldig.

Heb je daarnaast ook:

• hevige buikpijn;
• helderrood bloedverlies;
• krampen;
• koorts;

of houdt de afscheiding meerdere dagen aan? Neem dan contact op met je arts of vroedvrouw.

Bloederige afscheiding

Bloederige afscheiding of helderrood bloedverlies verdient altijd extra aandacht tijdens de zwangerschap.

Licht bloedverlies kan soms voorkomen, bijvoorbeeld:

• na een uitstrijkje;
• na seks;
• door een gevoelige baarmoederhals.

Toch is het belangrijk om bloedverlies nooit zelf te beoordelen.

Neem altijd contact op met je arts of vroedvrouw wanneer je bloedverlies hebt tijdens de zwangerschap, zeker wanneer het gepaard gaat met:

• buikpijn;
• hevige krampen;
• duizeligheid;
• verlies van vruchtwater.

Zo kan de oorzaak onderzocht worden en krijg je indien nodig de juiste opvolging.

Waterige afscheiding

Waterige afscheiding tijdens de zwangerschap kan verschillende oorzaken hebben. Vaak gaat het gewoon om dunne vaginale afscheiding, die door de zwangerschap overvloediger is geworden. Soms kan waterig vocht echter ook wijzen op een klein verlies van vruchtwater.

Twijfel je of het om vruchtwater gaat? Let dan op de volgende kenmerken:

• het vocht is meestal helder en waterig;
• het blijft vaak langzaam doorlopen;
• je kunt het niet bewust ophouden.

Neem bij twijfel altijd contact op met je vroedvrouw of het ziekenhuis. Zij kunnen eenvoudig nagaan of het om vruchtwater gaat.

Dikke slijmerige afscheiding

Naarmate de bevalling dichterbij komt, kun je dikke slijmerige afscheiding verliezen. Vaak gaat het dan om (een deel van) de slijmprop, die de baarmoederhals tijdens de zwangerschap afsluit en beschermt tegen infecties.

De slijmprop kan:

• doorzichtig zijn;
• wit of geelachtig zijn;
• roze of licht bloederige strepen bevatten;
• in één keer of in meerdere stukjes loskomen.

Het verliezen van de slijmprop betekent niet automatisch dat de bevalling onmiddellijk begint. Bij sommige vrouwen start de bevalling binnen enkele uren, terwijl anderen pas dagen of zelfs weken later bevallen. Heb je naast het verlies van de slijmprop ook regelmatige weeën of vermoed je dat je vruchtwater verloren hebt? Neem dan contact op met je vroedvrouw of het ziekenhuis.

Hoewel meer vaginale afscheiding meestal een normaal onderdeel van de zwangerschap is, zijn er situaties waarin je extra alert moet zijn. Veranderingen in kleur, geur of structuur kunnen soms wijzen op een infectie of een ander medisch probleem dat behandeling vereist. Twijfel je of je afscheiding normaal is? Neem dan altijd contact op met je arts of vroedvrouw. Het is beter om een keer te veel advies te vragen dan een mogelijke infectie onbehandeld te laten.

Afscheiding met een onaangename geur

Normale zwangerschapsafscheiding heeft weinig of geen geur. Ruikt je afscheiding sterk, visachtig of onaangenaam? Dan kan dit wijzen op een vaginale infectie, zoals bacteriële vaginose.

Naast een afwijkende geur kun je ook last hebben van:

• dunne grijsachtige afscheiding;
• jeuk;
• irritatie;
• een branderig gevoel.

Een onbehandelde infectie kan tijdens de zwangerschap soms het risico op complicaties verhogen. Daarom is een medische controle belangrijk.

Afscheiding met jeuk of een branderig gevoel

Jeuk of een branderig gevoel horen niet bij normale zwangerschapsafscheiding.

Deze klachten worden vaak veroorzaakt door:

• een vaginale schimmelinfectie;
• bacteriële vaginose;
• een andere vaginale infectie.

Gebruik geen geneesmiddelen of vaginale producten op eigen initiatief. Tijdens de zwangerschap is het belangrijk dat een arts eerst de oorzaak vaststelt en indien nodig een veilige behandeling voorschrijft.

Groene of schuimende afscheiding

Groene, geelgroene of schuimende afscheiding is vrijwel nooit normaal. Deze vorm van afscheiding kan wijzen op een bacteriële infectie of een seksueel overdraagbare aandoening.

Vaak treden ook andere klachten op, zoals:

• een onaangename geur;
• roodheid;
• jeuk;
• pijn bij het plassen;
• irritatie van de vulva of vagina.

Neem in deze situatie zo snel mogelijk contact op met je arts of vroedvrouw.

Afscheiding met bloed

Een klein beetje bloedverlies kan tijdens de zwangerschap soms voorkomen, bijvoorbeeld na een inwendig onderzoek of na geslachtsgemeenschap. Toch mag bloedverlies nooit zomaar genegeerd worden.

Neem altijd contact op met je arts of vroedvrouw wanneer je:

• helderrood bloed verliest;
• veel bloed verliest;
• bloedverlies hebt in combinatie met buikpijn of krampen;
• bloedverlies hebt samen met vochtverlies.

Zo kan de oorzaak onderzocht worden en krijg je indien nodig een aangepaste opvolging.

Afscheiding met pijn of koorts

Vaginale afscheiding die gepaard gaat met pijn of koorts verdient altijd medische aandacht.

Waarschuw je arts onmiddellijk wanneer je naast afwijkende afscheiding ook last hebt van:

• koorts;
• hevige buikpijn;
• pijn in het bekken;
• pijn bij het plassen;
• een algemeen ziek gevoel.

Deze symptomen kunnen wijzen op een infectie die snel behandeld moet worden.

Veel zwangere vrouwen vragen zich af of het vocht dat ze verliezen gewone vaginale afscheiding is of vruchtwater. Dat onderscheid is niet altijd eenvoudig te maken.

In onderstaande tabel zie je de belangrijkste verschillen.

Twijfel je of je vruchtwater verliest? Wacht dan niet af. Neem contact op met je vroedvrouw, gynaecoloog of het ziekenhuis. Met een eenvoudig onderzoek kan worden vastgesteld of het werkelijk om vruchtwater gaat. Wil je meer weten over de functie van vruchtwater en hoe vruchtwaterverlies aanvoelt? Lees dan ook ons artikel Alles over vruchtwater: functie, samenstelling en problemen tijdens de zwangerschap.

Tijdens de zwangerschap hoef je je intieme hygiëne meestal niet aan te passen. Een goede verzorging helpt wel om de natuurlijke vaginale flora in evenwicht te houden en irritatie te voorkomen.

Enkele eenvoudige tips:

• was de uitwendige schaamstreek dagelijks met lauw water;
• gebruik bij voorkeur een milde, ongeparfumeerde wasemulsie als je zeep gebruikt;
• vermijd vaginale douches, omdat ze het natuurlijke evenwicht kunnen verstoren;
• draag katoenen ondergoed dat goed ademt;
• vervang vochtige kleding of zwemkleding zo snel mogelijk;
• gebruik een inlegkruisje als je veel afscheiding hebt, maar vervang het regelmatig.

Probeer de vagina niet "extra schoon" te maken. De vagina reinigt zichzelf en overmatige hygiëne kan net het risico op irritatie of infecties verhogen.

Tijdens de zwangerschap is meer vaginale afscheiding meestal een teken dat je lichaam doet wat het moet doen. De extra afscheiding helpt de vagina gezond te houden en beschermt jou en je baby tegen infecties. Maar soms kan dit mislopen. Hoewel veranderingen in kleur, hoeveelheid of structuur vaak normaal zijn, is het belangrijk om alert te blijven. Afscheiding met een sterke geur, een groene kleur, bloedverlies of pijn verdient altijd een medische controle.

Neem contact op met je arts of vroedvrouw wanneer je afscheiding:

• groen, grijs of felgeel wordt;
• een sterke of onaangename geur heeft;
• gepaard gaat met jeuk of een branderig gevoel;
• samen voorkomt met koorts of buikpijn;
• gepaard gaat met helderrood bloedverlies;
• plots heel waterig wordt en je vermoedt dat je vruchtwater verliest.

Twijfel je of een verandering normaal is? Aarzel dan niet om contact op te nemen met je arts, gynaecoloog of vroedvrouw. Tijdens de zwangerschap is het altijd verstandig om veranderingen in vaginale afscheiding te laten beoordelen wanneer je je ongerust maakt. Zij kunnen beoordelen of er sprake is van een normale zwangerschapsverandering of dat verder onderzoek nodig is.

Tijdens je zwangerschap verandert je lichaam voortdurend. Soms zijn die veranderingen heel normaal, maar het is niet altijd gemakkelijk om te weten wanneer je je zorgen moet maken.

Met YooMum krijg je betrouwbare informatie, gevalideerd door experts, over zwangerschapssymptomen, de ontwikkeling van je baby en de verschillende fases van je zwangerschap. Daarnaast vind je praktische checklists, handige tips en antwoorden op de meest gestelde vragen van (aanstaande) mama's.

Download YooMum hier: https://app.yoomum.com/store