Urineweginfectie tijdens de zwangerschap: symptomen en behandeling

Tijdens de zwangerschap verandert er veel in je lichaam. Hormonale veranderingen beïnvloeden onder andere de werking van de urinewegen. Naarmate je baarmoeder groter wordt, kan die bovendien druk uitoefenen op je blaas, waardoor die soms minder volledig wordt geleegd.

Wanneer urine langer in de blaas achterblijft, krijgen bacteriën meer kans om zich te vermenigvuldigen. Een zwangerschap is daarom een situatie waarin een blaasontsteking een groter risico op complicaties met zich meebrengt. De bacterie Escherichia coli veroorzaakt het grootste deel van de blaasontstekingen. Deze bacterie komt van nature voor in het spijsverteringsstelsel, maar kan via de urinebuis naar de blaas terechtkomen.

De belangrijkste klachten van een urineweginfectie zijn tijdens de zwangerschap grotendeels dezelfde als buiten de zwangerschap.

Je kunt onder andere last hebben van:

• een branderig of pijnlijk gevoel tijdens het plassen;
• heel vaak moeten plassen;
• plotselinge en dringende plasdrang;
• een zwaar gevoel of pijn in de onderbuik;
• troebele urine of urine met een ongebruikelijke geur;
• soms bloed in de urine.

Het lastige is dat sommige van deze symptomen ook bij een normale zwangerschap kunnen voorkomen.

Vaker moeten plassen is bijvoorbeeld heel normaal tijdens de zwangerschap en kan al in het eerste trimester beginnen. Heb je naast die frequente plasdrang ook pijn, een branderig gevoel of merk je dat je urine er anders uitziet of ruikt? Dan is een urineweginfectie waarschijnlijker.

Heb je vooral last van krampen, steken of een trekkend gevoel laag in je buik? Lees dan ook wanneer buikpijn tijdens de zwangerschap normaal is en wanneer je beter een arts raadpleegt.

Kun je tijdens de zwangerschap een urineweginfectie hebben zonder symptomen?

Ja. Sommige urineweginfecties tijdens de zwangerschap veroorzaken nauwelijks klachten of verlopen zelfs volledig zonder symptomen.

Er kunnen bacteriën in je urine aanwezig zijn zonder dat je het typische branderige gevoel of de pijn van een blaasontsteking ervaart.

Daarom kan urineonderzoek een belangrijke plaats hebben binnen de zwangerschapsopvolging, zeker bij vrouwen met bepaalde risicofactoren. Bij UZ Leuven wordt tijdens zwangerschapscontroles onder andere de urine gecontroleerd op glucose, eiwitten en mogelijke aanwijzingen voor een urineweginfectie. Wil je weten welke andere controles tijdens je zwangerschap kunnen plaatsvinden? Bekijk dan ook ons overzicht van medische onderzoeken tijdens de zwangerschap in België.

Een urineweginfectie tijdens de zwangerschap moet ernstig genomen worden, maar dat betekent niet dat er automatisch complicaties zullen optreden. Wanneer een blaasontsteking tijdig wordt vastgesteld en correct wordt behandeld, verloopt ze meestal zonder problemen.

Het risico neemt vooral toe wanneer een infectie niet wordt herkend of wanneer ze opstijgt naar de nieren. Een nierinfectie of pyelonefritis kan tijdens de zwangerschap ernstiger verlopen. Urineweginfecties behoren volgens het UZA tot de infecties die een rol kunnen spelen bij vroeggeboorte. Daarom is het belangrijk om klachten tijdens de zwangerschap niet te lang af te wachten.

Welke symptomen kunnen erop wijzen dat de infectie de nieren heeft bereikt?

Een gewone blaasontsteking blijft beperkt tot de blaas. Bepaalde bijkomende klachten kunnen erop wijzen dat de infectie verder naar de nieren is opgestegen.

Let vooral op:

• koorts;
• rillingen;
• pijn in je rug of zij;
• je algemeen erg ziek voelen;
• misselijkheid of braken in combinatie met deze klachten.

Koorts of rugpijn samen met urinewegklachten tijdens de zwangerschap vraagt om een snelle medische beoordeling.

Wanneer je klachten hebt, kan een urineonderzoek aantonen of er sprake is van een infectie. Een urinekweek kan bepalen welke bacterie de infectie veroorzaakt. Met een antibiogram kan vervolgens worden onderzocht voor welke antibiotica die bacterie gevoelig is.

Die informatie is tijdens de zwangerschap bijzonder belangrijk, omdat bij de keuze van een behandeling rekening moet worden gehouden met zowel de bacterie als de veiligheid van het geneesmiddel voor jou en je baby. Urine kan ook op verschillende momenten tijdens de zwangerschapsopvolging worden gecontroleerd. Heb je klachten die aan een urineweginfectie doen denken, wacht dan niet tot je volgende geplande zwangerschapscontrole om ze te melden.

Een urineweginfectie tijdens de zwangerschap wordt niet altijd op precies dezelfde manier behandeld als een gewone blaasontsteking buiten de zwangerschap.

De keuze van het antibioticum hangt onder andere af van:

• hoe ver je zwangerschap gevorderd is;
• welke bacterie de infectie veroorzaakt;
• voor welke antibiotica die bacterie gevoelig is;
• je medische voorgeschiedenis;
• je algemene gezondheid.

Volgens de Belgische BAPCOC-richtlijnen van 2026 blijft nitrofurantoïne de eerste keuze bij een acute blaasontsteking. Bij zwangere vrouwen na de 36e zwangerschapsweek is fosfomycine het voorkeursalternatief.

Gebruik daarom nooit op eigen initiatief antibiotica die je nog thuis hebt liggen van een eerdere infectie. De behandeling moet worden gekozen door een arts op basis van jouw situatie en, wanneer nodig, worden aangepast aan de resultaten van de urinekweek. Bij een vermoeden van pyelonefritis tijdens de zwangerschap is een andere aanpak nodig en kan gespecialiseerde medische zorg noodzakelijk zijn.

Waarom moet je je antibioticakuur volledig afmaken?

Ook wanneer het branderige gevoel snel verdwijnt, betekent dat niet automatisch dat alle bacteriën verdwenen zijn. Neem je antibioticum daarom gedurende de volledige voorgeschreven periode en stop niet op eigen initiatief.

Afhankelijk van de situatie kan je arts na de behandeling een nieuwe urinecontrole voorstellen om na te gaan of de infectie volledig verdwenen is.

Je kunt een blaasontsteking niet altijd voorkomen. Een aantal gewoonten kan mogelijk wel helpen om het risico op een urineweginfectie te verkleinen.

Je kunt onder andere:

• regelmatig drinken, tenzij je arts je om medische redenen andere instructies heeft gegeven;
• niet te lang wachten wanneer je moet plassen;
• de tijd nemen om je blaas goed leeg te maken;
• jezelf na het toiletbezoek van voren naar achteren afvegen;
• vaginale spoelingen en geparfumeerde producten voor intieme hygiëne vermijden;
• na seksueel contact plassen als je regelmatig last hebt van blaasontstekingen na seks.

Deze gewoonten kunnen het risico verkleinen, maar bieden natuurlijk geen garantie dat je geen infectie zult krijgen.

Bestaat er een natuurlijke behandeling voor een urineweginfectie tijdens de zwangerschap?

Sommige maatregelen kunnen bijdragen aan je comfort of helpen om blaasontstekingen te voorkomen, maar ze vervangen geen medische behandeling van een bevestigde urineweginfectie tijdens de zwangerschap. Wanneer er geen medische reden is om je vochtinname te beperken, kan voldoende drinken helpen om regelmatig te plassen en te voorkomen dat urine lange tijd in de blaas blijft.

Ga ook naar het toilet zodra je aandrang voelt en neem de tijd om je blaas volledig leeg te maken. Probeer een urineweginfectie tijdens de zwangerschap echter niet uitsluitend te behandelen met natuurlijke middeltjes, voedingssupplementen of zelfgemaakte remedies. Omdat een zwangerschap het risico op complicaties verhoogt, kan een bevestigde bacteriële infectie een antibioticabehandeling vereisen.

Tijdens de zwangerschap wacht je beter niet enkele dagen af in de hoop dat de klachten vanzelf verdwijnen.

Neem contact op met je huisarts, gynaecoloog of vroedvrouw wanneer je:

• een branderig gevoel hebt tijdens het plassen;
• ongewoon vaak moet plassen en daarbij pijn ervaart;
• veranderingen opmerkt in de kleur, geur of het uitzicht van je urine.

Een urineonderzoek kan aantonen of er daadwerkelijk sprake is van een infectie.

Zoek sneller medische hulp wanneer je ook last hebt van:

• koorts of rillingen;
• hevige pijn in je rug of zij;
• braken;
• een sterk gevoel van onwelzijn of zwakte;
• klachten die ondanks de behandeling erger worden.

Deze symptomen kunnen onder andere wijzen op een nierinfectie en vragen tijdens de zwangerschap om een snelle medische beoordeling.

Is een urineweginfectie een teken van diabetes?

Een urineweginfectie is op zichzelf geen symptoom waarmee diabetes kan worden vastgesteld. Diabetes kan het risico op urineweginfecties wel verhogen. Wanneer er veel glucose in de urine aanwezig is, kunnen bacteriën zich gemakkelijker vermenigvuldigen. Mensen met diabetes behoren daarom tot de groepen bij wie een blaasontsteking meer risico op complicaties kan geven.

Een urineweginfectie tijdens de zwangerschap betekent dus niet automatisch dat je zwangerschapsdiabetes hebt. Zwangerschapsdiabetes wordt opgespoord en vastgesteld met specifieke onderzoeken naar je bloedsuikerwaarden. Ook suiker in de urine, glucosurie genoemd, kan voor je zorgverlener een reden zijn om bijkomende controles uit te voeren. Lees meer over glucosurie tijdens de zwangerschap en wat dit kan betekenen.

Kan een urineweginfectie diarree veroorzaken?

Diarree is geen typisch symptoom van een blaasontsteking bij volwassenen. De meest kenmerkende klachten hebben betrekking op de urinewegen, zoals een branderig gevoel bij het plassen, frequente of dringende plasdrang en pijn in de onderbuik. Heb je tijdens de zwangerschap zowel diarree als urinewegklachten, dan kunnen die klachten dus verschillende oorzaken hebben.

Diarree kan soms ook als bijwerking van een antibioticabehandeling ontstaan. Het Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie vermeldt bijvoorbeeld gastro-intestinale klachten als mogelijke bijwerking van nitrofurantoïne. Is de diarree hevig, houdt ze lang aan of gaat ze gepaard met koorts, hevige pijn of een verslechtering van je algemene toestand? Vraag dan advies aan je arts of vroedvrouw.

Een snelle behandeling blijft het belangrijkste

Een urineweginfectie tijdens de zwangerschap komt vaak voor en is meestal goed te behandelen wanneer ze tijdig wordt vastgesteld. Je mag de infectie wel niet zomaar negeren. Wanneer ze opstijgt naar de nieren, kan dat complicaties veroorzaken voor jou en je zwangerschap.

Heb je pijn of een branderig gevoel tijdens het plassen, moet je plots opvallend vaak naar het toilet of ervaar je pijn in de onderbuik? Bespreek dit dan met je vroedvrouw, gynaecoloog of huisarts. Met een eenvoudig urineonderzoek kan worden nagegaan of er sprake is van een infectie en kan indien nodig een behandeling worden gekozen die geschikt is tijdens de zwangerschap. Moet je alleen vaker plassen, zonder pijn of een branderig gevoel? Dan hoeft er niet meteen sprake te zijn van een infectie. Frequenter plassen is namelijk ook heel normaal tijdens een gezonde zwangerschap.

Een branderig gevoel bij het plassen, pijn, vermoeidheid of andere onverwachte klachten: tijdens je zwangerschap is het niet altijd eenvoudig om te weten welke veranderingen normaal zijn en welke je beter even bespreekt met een zorgverlener. Met YooMum vind je informatie die aansluit bij de verschillende fases van je zwangerschap en kun je ervaringen uitwisselen over de vragen die je dagelijks als toekomstige mama bezighouden.

Denk je dat je een urineweginfectie hebt? YooMum vervangt natuurlijk geen medisch advies. Neem in dat geval contact op met je huisarts, gynaecoloog of vroedvrouw.

Ontdek YooMum via de App Store of Google Play.