Opvliegers tijdens de zwangerschap

Opvliegers zijn doorgaans bekend bij vrouwen in de menopauze, maar kunnen ook voorkomen tijdens de zwangerschap, vooral in het derde trimester. Deze opvliegers worden waarschijnlijk veroorzaakt door schommelingen in hormoonspiegels.

Tijdens de zwangerschap stijgt het oestrogeengehalte in je lichaam. Dit hormoon beïnvloedt verschillende organen, waaronder de hersenen. Hierdoor kunnen je hersenen soms signalen afgeven dat je het warm hebt, zelfs als dat niet het geval is. Je lichaam reageert hierop met een verhoogde hartslag, roodheid en transpiratie. De verhoogde bloedstroom en verwijding van de bloedvaten als gevolg van deze hormonen kunnen leiden tot een gevoel van overmatige warmte.

Wist je dat deze symptomen niet alleen in het laatste trimester voorkomen? Ongeveer 35% van de zwangere vrouwen ervaart opvliegers, vaak nog vóór de helft van de zwangerschap. Die warme golfjes ontstaan wanneer de grote hormonale schommelingen, voornamelijk het snel stijgende oestrogeen en progesteron, de temperatuurregulatie in je hersenen beïnvloeden en je lichaamstemperatuur lichtjes stijgt. Daarbovenop speelt ook je emotionele balans een rol: stress, een hogere BMI vóór de zwangerschap en vermoeidheid zorgen ervoor dat je extra gevoelig bent voor warmte.

Niet alleen vrouwen die al snel zweten of blozen krijgen ermee te maken. Zelfs als je nooit last had van opvliegers, kun je ze plots ervaren door de unieke combinatie van zwangerschapshormonen, snellere hartslag en een grotere hoeveelheid bloed in je lichaam.

Het kan ook geruststellend zijn om te weten dat opvliegers tijdens de zwangerschap meestal onschadelijk zijn. Toch is het goed alert te blijven: een echte verhoging of aanhoudende koorts kan wijzen op een infectie of andere gezondheidsproblemen. Twijfel je? Raadpleeg steeds je arts, zeker als je koorts hebt naast andere klachten (denk aan felle buikpijn, bloeding of minder leven voelen).

• Kies voor losse kleding: Draag loszittende kleding van natuurlijke materialen en in lagen, zodat je gemakkelijk kledingstukken kunt verwijderen als dat nodig is om je koel te houden.
• Vernevel water in je nek: Het vernevelen van wat water in je nek kan directe verlichting bieden en helpen bij het afkoelen van je lichaamstemperatuur.
• Neem een lauwe douche: Neem twee keer per dag een lauwe douche (geen koude), vooral als je je overdag erg warm voelt. Dit kan helpen om je lichaamstemperatuur te reguleren en je verfrist te voelen.
• Regel de temperatuur in je slaapkamer: Verwarm je slaapkamer niet, zelfs niet tijdens de wintermaanden. Een koele slaapomgeving kan helpen om nachtelijke opvliegers en oververhitting te verminderen.
• Let op koorts: Als je je zorgen maakt over je temperatuur, aarzel dan niet om deze te controleren. Een verhoogde lichaamstemperatuur kan schadelijk zijn voor zowel jou als je baby, dus raadpleeg altijd je huisarts als je koorts hebt of je zorgen maakt over je gezondheid.
• Draag meerdere lagen: zo kan je snel iets uitdoen als het weer te warm wordt.
• Blijf goed gehydrateerd: drink voldoende fris water, zo blijft je lichaamstemperatuur onder controle en droog je minder snel uit door het zweten.
• Vermijd voedingsmiddelen die opvliegers uitlokken: sommige zwangere vrouwen krijgen het extra warm van gekruid eten, koffie, hete soep, warme chocomelk of alcohol. Probeer die tijdelijk links te laten liggen als je snel last hebt van opvliegers.
• Gebruik eventueel een (hand)ventilator in huis voor extra verkoeling.
• Beweeg voldoende, maar vermijd intensief sporten op warme dagen. Zwemmen is bijvoorbeeld een uitstekende, verfrissende activiteit tijdens de zwangerschap.
• Slaap met het raam open of met lichte lakens, zodat je ‘s nachts minder last hebt van opvliegers en transpiratie.
• Ontspan: opvliegers kunnen verergeren door stress. Rustige ademhaling, meditatie of zwangerschapsyoga werken vaak ontspannend en maken je minder vatbaar voor stresshitte.
• Eet kleine, frequente maaltijden om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
• Sommige vrouwen merken dat producten met soja (zoals tofu, tempeh of sojamelk) helpen tegen opvliegers. Bespreek altijd eerst met je zorgverlener of je extra supplementen mag innemen tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Na de bevalling kunnen veel vrouwen nog steeds last hebben van opvliegers, zij het om andere redenen dan tijdens de zwangerschap. De plotselinge daling van oestrogeenlevels na de geboorte van de baby kan leiden tot opvliegers, vergelijkbaar met die tijdens de menopauze. Deze opvliegers kunnen variëren in intensiteit en frequentie en kunnen worden ervaren als plotselinge warmte, roodheid en zweten, vaak gevolgd door rillingen.

Voor sommige vrouwen kunnen deze opvliegers enkele weken tot maanden na de bevalling aanhouden, terwijl anderen er geen last van hebben. Het is belangrijk om te onthouden dat deze symptomen meestal vanzelf afnemen naarmate de hormonen in het lichaam weer in balans komen. In de tussentijd kunnen ontspanningstechnieken, een gezonde levensstijl en overleg met een zorgverlener over mogelijke behandelingen helpen om het ongemak te verminderen.

Door deze eenvoudige tips toe te passen, kun je hopelijk wat verlichting vinden van de warmte en opvliegers tijdens je zwangerschap, en comfortabel blijven terwijl je je baby verwacht. Vergeet niet om altijd naar je lichaam te luisteren en professioneel advies in te winnen als je je zorgen maakt over je gezondheid of die van je baby.

Ook in de kraamperiode is het normaal om regelmatig ‘s nachts zwetend wakker te worden: ongeveer 29% van de vrouwen ervaart nachtelijk zweten door de abrupte hormoonwissel vlak na de bevalling. Blijf dezelfde tips uit je zwangerschap toepassen: drink voldoende, ventileer je slaapkamer, draag luchtige kledij en neem tijd voor jezelf om te herstellen. Zelfzorg mag, ook nu!

Worden de klachten na de bevalling heel heftig of duren ze langer dan zes weken, bespreek ze dan gerust met je vroedvrouw of huisarts. Soms zijn er veilige, niet-hormonale medicatie-opties, maar deze worden uitsluitend bij ernstige hinder overwogen en altijd na overleg.