Vasten als zwanger: mag je vasten tijdens de ramadan?

Niet elke zwangere vrouw reageert op dezelfde manier op het vasten. Sommige vrouwen voelen zich goed, terwijl anderen sneller klachten ontwikkelen.

Mogelijke risico's voor de moeder

Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam meer energie, voedingsstoffen en vocht nodig. Langdurig niet eten of drinken kan daarom bepaalde klachten veroorzaken of verergeren.

Mogelijke gevolgen zijn:

• uitdroging;
• vermoeidheid;
• duizeligheid;
• hoofdpijn;
• lage bloeddruk;
• een lage bloedsuikerspiegel (hypoglykemie);
• flauwvallen;
• urineweginfecties of nierkolieken.

Vooral wanneer de ramadan tijdens warme zomermaanden valt of de vastendagen lang zijn, neemt het risico op uitdroging toe.

Heeft vasten gevolgen voor de baby?

De wetenschappelijke kennis hierover is nog beperkt. De meeste beschikbare studies vonden bij gezonde zwangerschappen geen duidelijke negatieve effecten op het geboortegewicht, de groei van de baby of de duur van de zwangerschap.

Toch zijn de resultaten niet altijd eensluidend en verschillen de onderzochte situaties sterk. Daarom kunnen onderzoekers vandaag niet met zekerheid zeggen dat vasten voor elke zwangere vrouw volledig zonder risico is.

Om die reden blijft een individuele beoordeling door een arts of vroedvrouw belangrijk.

De impact van vasten kan verschillen naargelang het stadium van je zwangerschap.

Eerste trimester

Tijdens het eerste trimester worden de organen van je baby gevormd. Tegelijkertijd kampen veel vrouwen met zwangerschapsmisselijkheid, braken, vermoeidheid en een verminderde eetlust.

Wanneer je hierdoor moeilijk voldoende kunt eten of drinken, kan vasten je klachten verergeren en het risico op tekorten verhogen.

Veel artsen adviseren daarom extra voorzichtigheid tijdens deze eerste maanden, zeker wanneer er sprake is van gewichtsverlies of uitdroging.

Tweede trimester

Voor veel vrouwen is het tweede trimester de meest comfortabele periode van de zwangerschap. Misselijkheid neemt vaak af en het energieniveau verbetert.

Toch blijft het belangrijk om voldoende voedingsstoffen en vocht binnen te krijgen. Bespreek daarom altijd met je arts of vasten in jouw situatie verantwoord is.

Derde trimester

Tijdens de laatste maanden groeit je baby het snelst en stijgt je energie- en vochtbehoefte opnieuw.

Langdurig vasten kan het moeilijker maken om voldoende calorieën en vocht op te nemen. Daarom is ook in het derde trimester een individuele medische beoordeling noodzakelijk, zeker wanneer er sprake is van een risicozwangerschap.

Zelfs wanneer je arts geen bezwaar heeft tegen het vasten, is het belangrijk om goed naar je lichaam te luisteren. Ontstaan er klachten die wijzen op uitdroging of een tekort aan energie, dan is het verstandig om het vasten onmiddellijk te onderbreken.

Waarschuwingssignalen die je niet mag negeren

Neem contact op met je arts of vroedvrouw en stop met vasten wanneer je last hebt van:

• aanhoudende duizeligheid;
• flauwvallen;
• ernstige vermoeidheid;
• hevige hoofdpijn;
• sterke dorst of tekenen van uitdroging;
• buikpijn of regelmatige samentrekkingen;
• minder bewegingen van je baby dan je gewoon bent;
• aanhoudend gewichtsverlies.

Deze klachten kunnen erop wijzen dat je lichaam onvoldoende vocht of voedingsstoffen krijgt. De gezondheid van jou en je baby blijft altijd de hoogste prioriteit.

Wanneer je arts oordeelt dat vasten in jouw situatie mogelijk is, kunnen enkele eenvoudige gewoontes helpen om de risico's zoveel mogelijk te beperken.

Drink voldoende tussen iftar en suhoor

Omdat je overdag niet mag drinken, is het belangrijk om tussen zonsondergang en zonsopgang voldoende vocht op te nemen.

Drink regelmatig water verspreid over de avond en nacht in plaats van grote hoeveelheden in één keer. Zo verklein je het risico op uitdroging.

Kies voor evenwichtige maaltijden

Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam extra voedingsstoffen nodig. Zorg er daarom voor dat zowel de iftar als de suhoor voldoende voedingswaarde bevatten.

Kies bij voorkeur voor:

• eiwitrijke voeding zoals eieren, vis, kip of peulvruchten;
• volkorenproducten en andere complexe koolhydraten;
• groenten en fruit;
• ijzerrijke voedingsmiddelen;
• gezonde vetten, zoals noten of avocado.

Beperk sterk bewerkte producten, suikerrijke snacks en erg zoute maaltijden, omdat die sneller dorst veroorzaken en minder lang energie leveren.

Neem voldoende rust

Tijdens het vasten kan je energieniveau lager liggen. Vermijd daarom zware lichamelijke inspanningen tijdens de warmste momenten van de dag en plan voldoende rustmomenten in.

Luister naar je lichaam

Iedere zwangerschap verloopt anders. Voel je je zwak, duizelig of onwel, aarzel dan niet om het vasten te stoppen. Binnen de islam staat het beschermen van de gezondheid altijd voorop.

Ook vrouwen die borstvoeding geven, kunnen volgens de islam vrijgesteld worden van het vasten wanneer dit hun gezondheid of die van hun baby in gevaar brengt.

Over het algemeen blijft de kwaliteit van de moedermelk behouden tijdens het vasten. Het lichaam gebruikt daarvoor zijn eigen energie- en voedingsreserves.

Toch kan onvoldoende vochtinname of een beperkte energie-inname ervoor zorgen dat de melkproductie tijdelijk afneemt.

Merk je dat je baby minder goed drinkt, onvoldoende groeit of dat je zelf tekenen van uitdroging vertoont, neem dan contact op met je arts of vroedvrouw. In sommige gevallen is het beter om het vasten tijdelijk te onderbreken.

Veel zwangere vrouwen vragen zich af wat er gebeurt wanneer zij tijdens de ramadan niet vasten.

Moet je de gemiste dagen inhalen?

Volgens de meeste islamitische geleerden geldt dat een zwangere vrouw die niet vast uit bezorgdheid voor haar eigen gezondheid de gemiste vastendagen later kan inhalen.

Wanneer het vasten wordt onderbroken uit bezorgdheid voor de gezondheid van de baby, verschillen de religieuze interpretaties. Afhankelijk van de rechtschool kan het nodig zijn om de gemiste dagen later in te halen, een fidya te betalen of beide.

Heb je hierover vragen, bespreek dit dan met een imam of een andere religieuze autoriteit die vertrouwd is met jouw geloofstraditie.

Wie is vrijgesteld van het vasten?

Naast zwangere vrouwen voorziet de islam ook een vrijstelling voor:

• vrouwen die borstvoeding geven;
• zieken;
• ouderen;
• reizigers;
• iedereen voor wie vasten een ernstig gezondheidsrisico vormt.

Of je mag vasten als je zwanger bent, hangt af van je gezondheid, het verloop van je zwangerschap en eventuele medische risico's. Er bestaat geen algemeen antwoord dat voor iedere vrouw geldt.

Vanuit religieus oogpunt kunnen zwangere vrouwen vrijgesteld worden wanneer het vasten hun gezondheid of die van hun baby in gevaar brengt. Ook artsen benadrukken dat een individuele beoordeling essentieel blijft.

Twijfel je of vasten voor jou veilig is? Bespreek je situatie dan vooraf met je huisarts, gynaecoloog of vroedvrouw. Zo kun je een beslissing nemen die zowel medisch als religieus verantwoord is.

Zwanger zijn tijdens de ramadan kan heel wat vragen oproepen. Met YooMum volg je je zwangerschap eenvoudig week na week en hou je al je symptomen overzichtelijk bij.

De app helpt je om je zwangerschapskalender te raadplegen, veranderingen in je lichaam beter te begrijpen en de ontwikkeling van je baby op de voet te volgen.

Een handige tool om georganiseerd te blijven, met meer vertrouwen door je zwangerschap te gaan en je goed voor te bereiden op de komst van je baby.

Download YooMum hier: https://app.yoomum.com/store