Geboortevlek bij baby's: soorten, oorzaken en wanneer bel je de dokter

Een geboortevlek is een aangeboren of vroeg ontstane huidafwijking die zichtbaar is bij de geboorte of in de eerste levensweken. Ze ontstaat tijdens de ontwikkeling van je baby in de baarmoeder en kan veroorzaakt worden door een ophoping van pigmentcellen of een afwijking in de kleine bloedvaatjes van de huid.

Geboortevlekken kunnen sterk van elkaar verschillen. Ze kunnen:

• klein of groot zijn;
• vlak of licht verheven zijn;
• rood, roze, blauwgrijs, bruin of donker van kleur zijn;
• overal op het lichaam voorkomen.

De meeste geboortevlekken zijn onschuldig en veroorzaken geen pijn of andere klachten. Toch is het goed om te weten welke soorten er bestaan en wanneer een controle door een arts aangewezen is.

Hoe ontstaat een geboortevlek?

Veel ouders vragen zich af: hoe krijg je een geboortevlek?

Een geboortevlek ontstaat al tijdens de zwangerschap, wanneer de huid en de bloedvaten van je baby zich ontwikkelen. Afhankelijk van het type gaat het om:

• een plaatselijke ophoping van pigmentcellen;
• een verzameling kleine bloedvaatjes;
• een afwijking in de ontwikkeling van bepaalde huidcellen.

In de meeste gevallen is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. Een geboortevlek ontstaat spontaan en is meestal niet erfelijk.

Het is belangrijk om te weten dat ouders hier niets aan kunnen doen. Een geboortevlek ontstaat niet door voeding tijdens de zwangerschap, stress, een val of iets wat de moeder wel of niet heeft gedaan.

Er bestaan verschillende soorten geboortevlekken. Sommige verdwijnen vanzelf, terwijl andere blijvend zichtbaar zijn. Hieronder vind je de meest voorkomende.

Wat is een engelenkus (naevus simplex) bij baby's?

Een engelenkus is één van de meest voorkomende geboortevlekken bij baby's. Het gaat om een lichtroze of roodachtige vlek die ontstaat door kleine oppervlakkige bloedvaatjes.

Je ziet een engelenkus meestal:

• op de oogleden;
• tussen de wenkbrauwen;
• op het voorhoofd;
• rond de neus.

De vlek kan opvallender worden wanneer je baby huilt, koorts heeft of zich inspant.

In de meeste gevallen vervaagt een engelenkus spontaan tijdens de eerste levensjaren en is een behandeling niet nodig.

Wat is een ooievaarsbeet?

Een ooievaarsbeet is eigenlijk hetzelfde soort geboortevlek als een engelenkus, maar bevindt zich meestal in de nek, net onder de haargrens.

Deze roodroze vlek is eveneens het gevolg van oppervlakkige bloedvaatjes.

In tegenstelling tot een engelenkus blijft een ooievaarsbeet vaker zichtbaar tot op volwassen leeftijd. Omdat ze meestal onder het haar zit, valt ze zelden op en is een behandeling vrijwel nooit nodig.

Wat is een mongolenvlek?

Een mongolenvlek is een blauwgrijze of blauwgroene geboortevlek die vaak voorkomt op de onderrug of de billen.

Deze geboortevlek ontstaat door pigmentcellen die zich tijdens de ontwikkeling dieper in de huid bevinden dan normaal.

Een mongolenvlek komt vaker voor bij baby's met een Afrikaanse, Aziatische, Latijns-Amerikaanse of mediterrane achtergrond, maar kan bij elk kindje voorkomen.

Hoewel de kleur soms doet denken aan een blauwe plek, is een mongolenvlek volledig onschuldig. In de meeste gevallen vervaagt ze geleidelijk tijdens de kinderjaren.

Wat is een aardbeivlek (hemangioom)?

Een aardbeivlek, ook wel een hemangioom genoemd, is een goedaardige ophoping van bloedvaatjes.

Soms is deze geboortevlek al bij de geboorte zichtbaar, maar vaak verschijnt ze pas enkele weken later.

Een aardbeivlek:

• groeit meestal tijdens de eerste maanden;
• bereikt daarna een stabiele grootte;
• krimpt vervolgens geleidelijk.

Bij de meeste kinderen verdwijnt een hemangioom grotendeels vanzelf voor de leeftijd van tien jaar. Alleen wanneer de vlek problemen veroorzaakt, bijvoorbeeld rond de ogen of luchtwegen, kan een behandeling nodig zijn.

Wat zijn pigmentvlekken?

Sommige baby's worden geboren met een pigmentvlek, zoals een aangeboren moedervlek of een café-au-laitvlek.

Deze ontstaan door een verhoogde hoeveelheid pigment in de huid en variëren sterk in grootte en kleur.

De meeste pigmentvlekken zijn onschuldig. Ze verdwijnen meestal niet vanzelf, maar veranderen vaak weinig naarmate je kindje groeit.

In de meeste gevallen is een behandeling niet nodig. Veel geboortevlekken verdwijnen vanzelf of blijven stabiel zonder klachten te veroorzaken.

Soms adviseert een arts wel een behandeling, bijvoorbeeld wanneer een geboortevlek:

• het zicht belemmert;
• de ademhaling of voeding verstoort;
• vaak bloedt;
• pijn veroorzaakt;
• een verhoogd risico op complicaties geeft.

Afhankelijk van het type geboortevlek kan gekozen worden voor:

• regelmatige opvolging;
• medicatie (bij sommige hemangiomen);
• een laserbehandeling;
• een chirurgische ingreep, al gebeurt dit slechts uitzonderlijk.

De behandelingsmethode hangt af van het soort geboortevlek, de grootte, de locatie en de leeftijd van je kindje. Twijfel je of een huidvlek een geboortevlek of een kinderziekte is? Ontdek hoe je de meest voorkomende kinderziekten herkent.

Wanneer moet je een geboortevlek laten controleren?

De meeste geboortevlekken zijn onschuldig en hoeven niet behandeld te worden. Toch is het verstandig om sommige geboortevlekken door een arts te laten beoordelen.

Neem contact op met je huisarts of kinderarts wanneer:

• de geboortevlek heel snel groter wordt;
• de vlek begint te bloeden of te zweren;
• er pijn, zwelling of een ontsteking ontstaat;
• de kleur of vorm plots verandert;
• je baby meerdere grote café-au-laitvlekken heeft;
• een hemangioom zich dicht bij het oog, de neus, de mond of de luchtwegen bevindt;
• de geboortevlek erg groot is of een aanzienlijk deel van het lichaam bedekt.

Twijfel je of een vlek normaal is? Aarzel dan niet om advies te vragen. Een arts kan meestal snel beoordelen of verder onderzoek nodig is.

Kun je een geboortevlek voorkomen?

Nee. Een geboortevlek ontstaat tijdens de ontwikkeling van je baby in de baarmoeder en is niet te voorkomen.

Er bestaat geen verband tussen geboortevlekken en voeding tijdens de zwangerschap, stress, lichaamsbeweging of andere keuzes die je als ouder maakt.

Met andere woorden: een geboortevlek is niemands schuld. Ze maakt deel uit van de natuurlijke ontwikkeling van sommige baby's en is meestal volledig onschuldig.

Een geboortevlek komt vaak voor en is meestal geen reden tot ongerustheid. Of het nu gaat om een engelenkus, een ooievaarsbeet, een mongolenvlek of een pigmentvlek: de meeste geboortevlekken zijn onschuldig en hebben geen behandeling nodig.

Toch is het goed om de huid van je baby regelmatig te observeren. Verandert een geboortevlek opvallend of maak je je zorgen? Aarzel dan niet om een arts te raadplegen. Een snelle controle kan je geruststellen en indien nodig zorgen voor een aangepaste opvolging.

De huid van je baby verandert voortdurend tijdens de eerste levensjaren. Soms verschijnen er onschuldige vlekjes of huiduitslag en is het moeilijk om in te schatten wat normaal is.

Met YooMum krijg je betrouwbare informatie over de gezondheid, ontwikkeling en verzorging van je kindje. Daarnaast vind je praktische checklists, deskundige artikels en handige tips die je begeleiden vanaf de zwangerschap tot ver na de geboorte.

Download YooMum hier:https://app.yoomum.com/store