Kinderziekten: De meest voorkomende kinderziektes en hun symptomen

Kinderziekten zijn besmettelijke infectieziekten die vooral voorkomen bij baby's en jonge kinderen. Ze worden meestal veroorzaakt door een virus of een bacterie en verspreiden zich gemakkelijk via hoesten, niezen of direct contact. Veel kinderziekten geven vergelijkbare klachten, zoals koorts, huiduitslag, keelpijn of vermoeidheid. Omdat jonge kinderen nog geen afweer hebben opgebouwd tegen veel ziekteverwekkers, lopen zij een grotere kans om besmet te raken.

De meest voorkomende kinderziekten zijn onder andere waterpokken, mazelen, rodehond, bof, roodvonk, de vijfde ziekte, de zesde ziekte, hand-, voet- en mondziekte, kinkhoest en RSV. De meeste ziekten genezen vanzelf, maar sommige kunnen ernstige complicaties veroorzaken, vooral bij baby's of kinderen met een verminderde weerstand. Dankzij het vaccinatieprogramma komen sommige kinderziekten, zoals mazelen, bof en rodehond, tegenwoordig minder vaak voor. Toch kunnen uitbraken nog steeds voorkomen, vooral wanneer de vaccinatiegraad daalt. Neem bij hoge koorts, benauwdheid, sufheid of uitdrogingsverschijnselen altijd contact op met een arts.

Hoewel er veel verschillende kinderziekten bestaan, komen onderstaande aandoeningen het vaakst voor.

Waterpokken

Waterpokken worden veroorzaakt door het varicellazostervirus. De ziekte begint meestal met lichte koorts en vermoeidheid, gevolgd door jeukende blaasjes die zich over het hele lichaam verspreiden. Waterpokken genezen meestal vanzelf binnen één tot twee weken.

Lees hoe je de symptomen van waterpokken herkent en hoe je je kind kunt verzorgen.

Mazelen

Mazelen is een zeer besmettelijke virusinfectie. De ziekte begint vaak met hoge koorts, hoesten, een loopneus en rode ogen. Enkele dagen later verschijnt een rode huiduitslag die zich over het lichaam verspreidt. Mazelen kunnen ernstige complicaties veroorzaken, zoals een longontsteking of hersenontsteking. Vaccinatie biedt een goede bescherming.

Rodehond

Rodehond verloopt bij kinderen meestal mild. Typische symptomen zijn lichte koorts, gezwollen klieren achter de oren en een fijne roze huiduitslag. Voor zwangere vrouwen kan een besmetting wel gevaarlijk zijn, vooral tijdens de eerste maanden van de zwangerschap.

Wil je meer weten over rodehond? Ontdek hoe de ziekte wordt overgedragen en welke symptomen erbij horen.

Bof

De bof herken je aan een pijnlijke zwelling van één of beide speekselklieren onder de oren. Kinderen kunnen daarnaast koorts, hoofdpijn en moeite met eten of slikken hebben. Dankzij vaccinatie komt de bof tegenwoordig minder vaak voor.

Roodvonk

Roodvonk wordt veroorzaakt door een streptokokkenbacterie. Kinderen krijgen vaak plots hoge koorts, keelpijn en een rode, fijne huiduitslag. Omdat het om een bacteriële infectie gaat, kan een behandeling met antibiotica nodig zijn.

Vijfde ziekte

De vijfde ziekte is een virusinfectie die bekendstaat om de opvallend rode wangen, ook wel "slapped cheek"-syndroom genoemd. Daarna verschijnt vaak een fijn vlekkerig patroon op armen, benen en romp. De ziekte verloopt meestal mild en geneest vanzelf.

Zesde ziekte

De zesde ziekte is een veelvoorkomende virusinfectie bij jonge kinderen, meestal tussen 6 maanden en 2 jaar. De ziekte begint vaak met enkele dagen hoge koorts zonder duidelijke oorzaak. Zodra de koorts daalt, verschijnt een roze, fijne huiduitslag op de romp, die zich kan uitbreiden naar de hals, armen en benen. Hoewel de hoge koorts ouders kan verontrusten, geneest de zesde ziekte meestal vanzelf zonder behandeling.

Hand-, voet- en mondziekte

Hand-, voet- en mondziekte wordt veroorzaakt door een virus en komt vooral voor bij jonge kinderen. Typische symptomen zijn koorts, keelpijn en kleine blaasjes in de mond, op de handpalmen en onder de voetzolen. De ziekte is erg besmettelijk, maar verloopt meestal mild. De klachten verdwijnen doorgaans binnen zeven tot tien dagen vanzelf.

Kinkhoest

Kinkhoest is een bacteriële infectie van de luchtwegen die begint met klachten die lijken op een gewone verkoudheid. Daarna volgen hevige hoestbuien die weken kunnen aanhouden. Vooral baby's jonger dan zes maanden lopen een verhoogd risico op ernstige complicaties. Daarom wordt zwangere vrouwen in België en Nederland aangeraden zich tijdens de zwangerschap tegen kinkhoest te laten vaccineren, zodat antistoffen worden doorgegeven aan de baby.

RSV

Het respiratoir syncytieel virus (RSV) veroorzaakt een infectie van de luchtwegen. Bij oudere kinderen lijkt RSV vaak op een verkoudheid, maar bij baby's kan het leiden tot bronchiolitis of een longontsteking. Symptomen zijn onder meer hoesten, piepende ademhaling, snelle ademhaling en moeite met drinken. Vooral jonge baby's en prematuur geboren kinderen hebben soms een ziekenhuisopname nodig.

De term "de vijf kinderziekten" verwijst naar een historische indeling van infectieziekten met huiduitslag. Tegenwoordig wordt deze benaming minder gebruikt, maar je komt ze nog regelmatig tegen.

De klassieke indeling bestaat uit:

Eerste ziekte

Mazelen.

Tweede ziekte

Roodvonk.

Derde ziekte

Rodehond.

Vierde ziekte

De vierde ziekte werd vroeger beschreven als een aparte aandoening, maar wordt vandaag niet meer als een afzonderlijke kinderziekte beschouwd.

Vijfde ziekte

De vijfde ziekte, veroorzaakt door het parvovirus B19.

Later werd ook nog een zesde ziekte toegevoegd aan deze historische classificatie.

Sommige bronnen spreken over de zeven klassieke kinderziekten. Daarmee worden meestal de bekendste infectieziekten bedoeld die vroeger vrijwel elk kind doormaakte.

Het gaat doorgaans om:

• mazelen;
• bof;
• rodehond;
• roodvonk;
• waterpokken;
• vijfde ziekte;
• zesde ziekte.

Dankzij vaccinaties komen sommige van deze ziekten tegenwoordig veel minder vaak voor dan vroeger. Toch blijven ze belangrijk om te herkennen, omdat ze nog steeds kunnen voorkomen of complicaties kunnen veroorzaken.

Naast de klassieke kinderziekten kunnen baby's ook andere veelvoorkomende infecties krijgen. Lees welke klachten vaak voorkomen en wanneer je een arts moet raadplegen.

Hoewel elke kinderziekte haar eigen kenmerken heeft, zijn er verschillende symptomen die vaak terugkomen.

Veelvoorkomende klachten zijn:

• koorts;
• huiduitslag of blaasjes;
• hoesten;
• keelpijn;
• loopneus;
• vermoeidheid;
• minder eetlust;
• gezwollen klieren.

De combinatie van deze symptomen helpt een arts vaak om een eerste inschatting te maken. Toch is het niet altijd mogelijk om alleen op basis van de klachten vast te stellen om welke ziekte het gaat. Bij twijfel is het verstandig om een arts te raadplegen, zeker bij jonge baby's of wanneer je kind erg ziek oogt.

De meeste kinderziekten verlopen mild en genezen vanzelf. Toch zijn er situaties waarin het belangrijk is om een arts te raadplegen.

Neem contact op met je huisarts als je kind:

• jonger is dan 3 maanden en koorts heeft;
• hoge koorts heeft die niet afneemt of langer dan enkele dagen aanhoudt;
• moeite heeft met ademhalen of benauwd is;
• erg suf is of moeilijk wakker te krijgen is;
• niet meer wil drinken of tekenen van uitdroging vertoont;
• een huiduitslag krijgt die niet wegdrukbaar is;
• hevige pijn heeft of steeds zieker lijkt te worden.

Twijfel je over de toestand van je kind? Neem dan altijd contact op met een arts. Bij jonge baby's kunnen infecties sneller ernstiger verlopen dan bij oudere kinderen.

Niet alle kinderziekten zijn te voorkomen, maar je kunt het risico op besmetting wel verkleinen.

Vaccinatie is de meest doeltreffende manier om kinderen te beschermen tegen verschillende ernstige infectieziekten, zoals mazelen, bof, rodehond en kinkhoest. Dankzij de vaccinaties in het basisvaccinatieschema komen deze ziekten vandaag veel minder vaak voor dan vroeger.

Ook eenvoudige hygiënemaatregelen helpen om de verspreiding van virussen en bacteriën te beperken. Regelmatig handen wassen, hoesten of niezen in de elleboog en speelgoed schoonhouden verminderen de kans op besmetting.

Is je kind ziek? Dan is het verstandig om thuis te blijven zolang het zich niet goed voelt of zolang de arts dit aanbeveelt. Zo beperk je de verspreiding van de ziekte naar andere kinderen.

Kinderziekten horen bij het opgroeien en worden meestal veroorzaakt door een virus of een bacterie. Hoewel de meeste kinderen zonder problemen herstellen, is het belangrijk om de symptomen goed te herkennen en alert te blijven op alarmsignalen zoals benauwdheid, uitdroging of aanhoudend hoge koorts.

Twijfel je over de gezondheid van je kind of worden de klachten erger? Aarzel dan niet om een arts te raadplegen. Een snelle beoordeling kan complicaties helpen voorkomen en je als ouder extra gemoedsrust geven.

Wanneer je kind ziek is, wil je veranderingen in de symptomen goed kunnen opvolgen. Door belangrijke gebeurtenissen en gezondheidsinformatie overzichtelijk bij te houden, kun je evoluties makkelijker bespreken met je arts of kinderarts. Ook tijdens een volgende zwangerschap is het handig om alle informatie op één centrale plek terug te vinden.

Met YooMum volg je je zwangerschap eenvoudig week na week. Je raadpleegt je persoonlijke zwangerschapskalender, noteert je symptomen en vindt betrouwbare informatie over de ontwikkeling van je baby en de verschillende fases van je zwangerschap.

Een handige app om georganiseerd te blijven, je zwangerschap beter te begrijpen en je met vertrouwen voor te bereiden op de komst van je baby.

Download YooMum hier: https://app.yoomum.com/store