Hoe je kind laten stoppen met het tutje ?

Stoppen met de tut of fopspeen is belangrijk voor het kindergebit maar ook voor andere functies van de mond en de luchtwegen. Zo kan te lang tutteren problemen veroorzaken bij het ademhalen (door de mond ademen in plaats van door de neus) en bij de tongfunctie, die belangrijk is voor de spraakontwikkeling. Daarnaast zijn er ook vervormingen van het gehemelte mogelijk die leiden tot oorontstekingen, rinitis, verkoudheden, vervormingen van de boventanden, spraak- en spraakstoornissen (lispelen),... Je merkt het: afscheid nemen van het tutje is geen overbodige luxe!
Langdurig gebruik van een fopspeen kan zelfs leiden tot een verkeerde stand van de tanden, zoals een open beet of een overbeet, en kan het gehemelte vernauwen waardoor het kauwen en spreken moeilijker wordt

Praten met je kindje over het afscheid van het tutje is belangrijk. Maak hem/ haar al snel duidelijk dat er een op een dag een einde komt aan het tutteren. Leg dit uit in eenvoudige en klare taal, zonder je kindje te beangstigen. Dat kan ook met een ludieke kwinkslag: “Of zag jij ooit al een mama met een tutje?” 
Laat je kindje weten dat je begrijpt dat het spannend of verdrietig kan zijn om de tut weg te doen, maar dat je er altijd bent om te troosten wanneer dat nodig is. Vraag naar zijn of haar gevoelens over het afscheid, zodat je kind zich gehoord en begrepen voel.

Probeer niet te stoppen met de fopspeen wanneer er andere grote gebeurtenissen op de planning staan: een nieuwe kinderopvang, de komst van een broertje of zusje, de stap naar school, een verhuizing... In zo’n periodes zal je kindje de geruststelling van een tutje goed kunnen gebruiken.  Kies in plaats daarvan een rustige en stabiele periode om te stoppen met het tutje of gebruik een vrolijke of feestelijke gebeurtenis. Laat Sinterklaas de fopspeen meenemen, in ruil voor een cadeautje of chocolade. Of plan het afscheid in aanloop van een verjaardag, als teken van groot worden.
Het tutje geleidelijk afbouwen : een goede oplossing
Overhaast niets en gooi de fopspeen niet gewoon in de vuilnisbak. Het geleidelijk opbouwen van het proces zal je kindje helpen om uiteindelijk echt afscheid te nemen van het tutje.
Sommige ouders kiezen ervoor om het tutje in één keer helemaal weg te doen (“cold turkey”). Dit vergt veel doorzettingsvermogen, maar sommige kindjes passen zich verrassend snel aan een plotseling afscheid aan. Deze aanpak kan vooral geschikt zijn als je merkt dat trage afbouw juist voor veel spanning zorgt.

• s nachts: spreek af dat je kindje in slaap mag vallen met het tutje en dat je het nadien wegneemt 
• laat geen fopspenen toe aan tafel: je kindje krijgt ze terug na het eten
• zet de fopspeen op een specifieke plaats tijdens het spelen: onder het kussen, in een doos,...
• doe het tutje altijd uit om te praten
   

Voor oudere kindjes werkt het goed om via een kalender bij te houden wanneer het tutje niet gebruikt wordt. Elke tutvrije dag is een gele ster of sticker waard, en met een kleine beloning na een succesweek bouw je motivatie speels op.

Kindjes houden van verhalen! Waarom verzin je er dus niet eentje om je kindje door de tutjesstop te helpen? Over de "Fopspeen Fee" bijvoorbeeld, die tutjes verzamelt om ze aan kinderen te geven die ze meer nodig hebben dan je kleintje.
Vergeet ook de literatuur niet: er zijn veel boeken gewijd aan het afscheid van de tut. Deze kunnen je vast helpen om het afscheid van de tut op een speelse manier aan te pakken! 

Straf je kindje niet als hij/ zij moeite heeft bij het stoppen met de fopspeen. Vermijd ook om te vergelijken met andere kinderen. Moedig je peuter aan, bijvoorbeeld door een kalender waarop elke dag zonder tut een mooie sticker waard is. Of voorzie een beloning op de dag dat het tutje voorgoed weg mag.
Betrek je kind actief bij het vieren van mijlpalen, hoe klein ook. Geef complimenten, vier met een ‘grote-kind-dag’ of laat de favoriete knuffel een kaartje ‘geven’ omdat je zoon of dochter zooo flink was. Positieve aandacht is het geheime ingrediënt!

Als je kindje echt moeite heeft om te stoppen met de fopspeen, maak je dan geen zorgen: er komt een dag waarop het getutter echt stopt. Of ken jij misschien zelf een volwassene met een tutje ?
Elk kind heeft zijn eigen tempo. Soms duurt het enkele dagen, maar het komt ook vaak voor dat kinderen na een week of twee helemaal gewend zijn aan een leven zonder tutje.

Woede, verdriet, angst: bij het afscheid van het tutje maakt je kindje al deze fases door. Het is daarbij erg belangrijk dat zowel jij als je kind volhouden. Geef het tutje dus niet terug! Op lange termijn is dat geen goede oplossing. Stel in plaats daarvan je kindje gerust en laat weten dat jij het ook niet leuk vindt maar dat jullie het samen doen … en dat het goed is!

• Hoe lang duurt het voor kinderen wennen aan een leven zonder tutje?
  Dit verschilt per kind. De meeste kinderen zijn na ongeveer een week tot twee weken volledig gewend aan de nieuwe tutloze situatie (bron: Healthline).
• Hoe leer ik mijn peuter zichzelf te troosten zonder tutje?
  Help je peuter kalmerende gewoontes te ontdekken, zoals knuffelen, samen lezen voor het slapengaan of een zacht liedje zingen. Geef je kind ruimte om zijn emoties te uiten en bied veel nabijheid.
• Hoe breek ik de slaapassociatie met de fopspeen?
  Bouw het gebruik af door de tut alleen nog bij het slapengaan te geven en deze daarna met extra moeder-of vaderliefde te vervangen, zoals langer knuffelen. Geef je kindje een ander object, zoals een zacht doekje, als nieuwe slaapmaatje (bron: Huckleberry Care).
• Hoe pak ik de overgang van fopspeen naar geen fopspeen aan als mijn kindje erg gehecht is?

  Introduceer stap voor stap alternatieven en wees vooral consequent. Betrek je kind bij het proces door mee te laten denken over manieren van afscheid nemen en vier samen de kleine successen. Geef je kind het gevoel dat het trots mag zijn!

• Alles over de ontwikkeling van het kindergebit
• Tips om de perfecte eerste tandenborstel te kiezen
• Wat als je kind op 5-jarige leeftijd nog steeds zijn fopspeen gebruikt?