Eerste tandjes: wanneer komen ze door bij je baby ?

Gemiddeld beginnen de eerste tandjes rond 6 maanden door het tandvlees te komen. Zie je op 4 maanden nog niets? Dan is dat dus volkomen normaal. Maar ook een baby die op die leeftijd al een tandje krijgt, hoeft niet uitzonderlijk vroeg te zijn. Er bestaat geen exacte leeftijd waarop iedere baby tanden moet krijgen. De ontwikkeling van het gebit verloopt bij elk kind anders.

Globaal verloopt het ongeveer zo:

• de onderste centrale snijtanden komen vaak als eerste door, rond 5 tot 7 maanden;
• daarna volgen meestal de bovenste snijtanden;
• vervolgens komen de andere snijtanden;
• daarna verschijnen de eerste kiezen;
• vervolgens de hoektanden;
• de tweede kiezen komen meestal als laatste.

Tegen de leeftijd van ongeveer 2,5 tot 3 jaar hebben de meeste kinderen hun volledige melkgebit van 20 tanden.

Kan een baby van 4 maanden tanden krijgen?

Een baby van 4 maanden kan zeker al een eerste tandje krijgen. Hoewel de meeste baby’s rond 6 maanden beginnen met tandjes krijgen, kunnen de eerste tanden ook vóór 4 maanden verschijnen. Andere baby’s moeten dan weer tot na hun eerste verjaardag wachten.

Veel kwijlen of voortdurend op de handjes kauwen betekent trouwens niet automatisch dat er meteen een tand zal verschijnen. Baby’s ontdekken rond deze leeftijd ook steeds meer met hun mond, waardoor sommige signalen gemakkelijk met doorkomende tandjes worden verward.

Vlak voordat een tand doorbreekt, kan het tandvlees op die plaats rood, gevoelig of wat gezwollen zijn. Soms zie je onder het tandvlees een wit puntje of een lichtere lijn waar de tand steeds dichter bij het oppervlak komt. Je kunt soms ook met een schone vinger voorzichtig een harder bobbeltje onder het tandvlees voelen.

Zo’n wit puntje is echter niet altijd een tand. Bij baby’s kunnen bijvoorbeeld ook kleine, onschuldige cystjes op het tandvlees voorkomen. Zie je een wit plekje en twijfel je wat het precies is? In ons artikel over witte puntjes op het tandvlees van je baby leggen we de verschillende mogelijke oorzaken uit.

Hoe lang duurt het voordat een zichtbaar tandje echt doorkomt?

Daar bestaat geen vaste termijn voor. Het tandvlees kan al een tijdje veranderen voordat je daadwerkelijk een stukje tand ziet verschijnen. Ook het ongemak verloopt niet bij elke baby hetzelfde. Sommige kinderen lijken nauwelijks last te hebben van doorkomende tandjes, terwijl andere baby’s enkele dagen duidelijk gevoeliger of onrustiger zijn.

Niet iedere baby heeft dezelfde symptomen wanneer de eerste tandjes eraan komen. Sommige tanden verschijnen bijna zonder dat je iets merkt.

Bij andere baby’s kun je verschillende veranderingen zien:

• rood of gevoelig tandvlees op de plaats waar een tand doorkomt;
• meer kwijlen dan normaal;
• vaker op vingers, speelgoed of andere voorwerpen bijten;
• meer huilen of hangerigheid;
• één rode wang;
• aan een oor wrijven;
• wat onrustiger slapen.

Vooral de combinatie van gezwollen tandvlees, veel kauwen en kwijlen kan erop wijzen dat er tandjes onderweg zijn. Wil je weten wat je kunt verwachten wanneer die latere tanden verschijnen? Lees dan verder over de eerste kiezen en hoektanden van je baby.

Kunnen doorkomende tandjes koorts veroorzaken?

Hier bestaat nogal wat verwarring over. Bij doorkomende tandjes kan de temperatuur van een baby licht verhoogd zijn, maar echte koorts moet je niet zomaar aan tandjes toeschrijven. Ook voor diarree als rechtstreeks gevolg van tandjes krijgen bestaat onvoldoende bewijs.

Heeft je baby koorts, duidelijke diarree, lijkt hij ziek of zijn er andere symptomen waarover je je zorgen maakt? Ga er dan niet automatisch van uit dat de tanden de oorzaak zijn en neem contact op met je arts of kinderarts.

Je kunt het ongemak van je baby meestal met een paar eenvoudige dingen verzachten. Een gekoelde bijtring kan prettig aanvoelen op gevoelig tandvlees. Koel hem in de koelkast, maar niet in de diepvries. Een zeer koude of bevroren bijtring kan het gevoelige tandvlees beschadigen. Je kunt het tandvlees ook voorzichtig masseren met een schone vinger. De lichte druk kan tijdelijk verlichting geven.

Baby’s hebben in deze periode bovendien vaak extra behoefte om te kauwen. Een veilige bijtring of geschikt bijtspeeltje kan daarbij helpen. Heeft je baby duidelijk veel pijn? Vraag dan aan je arts of apotheker welke pijnstilling geschikt is voor de leeftijd en het gewicht van je kindje. Meer praktische tips vind je in ons artikel eerste hulp bij tandpijn.

Zodra het eerste tandje zichtbaar is, kun je beginnen met poetsen. Kind en Gezin adviseert om vanaf het eerste tandje twee keer per dag te poetsen, ’s morgens en ’s avonds, bij voorkeur na de laatste voeding. Gebruik een zachte tandenborstel en een hoeveelheid fluoridetandpasta van ongeveer de grootte van een rijstkorrel. Voor kinderen jonger dan 2 jaar wordt tandpasta met 1000 ppm fluoride aanbevolen.

Je hoeft dus niet te wachten tot je baby meerdere tanden heeft. Ook dat ene kleine tandje verdient vanaf het begin verzorging.

Wanneer moet je je zorgen maken over de tandjes van je baby?

Er bestaat veel natuurlijke variatie in het moment waarop de eerste tanden verschijnen. Een baby zonder tanden op 8, 10 of zelfs 12 maanden hoeft dus niet automatisch een probleem te hebben. Heb je toch twijfels over de ontwikkeling van het gebit, de vorm van het tandvlees of een plekje in de mond dat niet verdwijnt, bespreek het dan met je arts of tandarts.

Laat je baby ook onderzoeken wanneer hij duidelijk ziek lijkt. Hoge koorts, aanhoudende diarree of andere uitgesproken ziekteverschijnselen horen niet simpelweg onder de noemer doorkomende tandjes te worden geplaatst.

Wanneer de eerste tandjes verschijnen, verschilt sterk van baby tot baby. Rond 6 maanden is gebruikelijk, maar zowel vroeger als later kan normaal zijn. Gezwollen of rood tandvlees, meer kwijlen, veel kauwen en hangerigheid kunnen aanwijzingen zijn dat een tandje onderweg is. Soms zie je zelfs al een klein wit puntje verschijnen voordat de tand daadwerkelijk door het tandvlees breekt.

Zodra het eerste tandje er is, begint meteen een volgende fase: twee keer per dag poetsen en stap voor stap bouwen aan een gezond melkgebit.