Zwanger en zelfstandige? Waarom jouw mentaal welzijn een topprioriteit is
Als zwangere zelfstandige draag je veel tegelijk letterlijk én figuurlijk. Je bouwt aan je zaak, je zorgt voor je klanten, en intussen groeit er een nieuw leven in jou. Dat is bewonderenswaardig, maar het mag ook gezegd worden: het vraagt enorm veel van je. Stress, vermoeidheid en zelfs burn-outs komen bij zelfstandigen dan ook opvallend vaak voor. Daarom is dit hét moment om extra stil te staan bij jouw mentaal welzijn.
Wat de cijfers ons vertellen
Uit recent Liantis-onderzoek* blijken zelfstandige vrouwen opvallend kwetsbaar wanneer het gaat om mentale belasting. Meer dan 6 op 10 ervaren regelmatig tot zo goed als altijd stress en vermoeidheid. Ook concentratieproblemen komen bij een derde vaak voor. 12% zegt zo goed als altijd te lijden aan slapeloosheid. En misschien herken je het gevoel dat het soms allemaal “even te veel” wordt? Bij de helft van de zelfstandige vrouwen komt dat regelmatig voor. De grote boosdoener? Zo’n 40% zelfstandige vrouwen geeft aan de combinatie van werk en gezin als belangrijkste oorzaak van mentale belasting - overigens 10% méér dan zelfstandige mannen.
Waarom dat extra relevant is tijdens je zwangerschap
Als je die cijfers naast de realiteit van een zwangerschap legt, zie je meteen waarom dit zo belangrijk is. Zelfs een ‘makkelijke’ zwangerschap vraagt veel energie en mentale draagkracht. Ben je al ouder of heb je al kinderen, dan stijgt die belasting nog meer. Het is dus helemaal normaal dat je batterij sneller leegloopt of dat je meer nood hebt aan rust. Dat is geen teken van zwakte, maar toont juist hoe hard je lichaam én geest aan het werk zijn.
Juist omdat veel zelfstandige vrouwen al vóór hun zwangerschap tegen die mentale belasting aanlopen, telt het tijdens de zwangerschap dubbel. Daarom is het essentieel om tijdig vooruit te denken.
Vooruitdenken over wat haalbaar is
Je mentaal welzijn verdient evenveel aandacht als je fysieke gezondheid, en gelukkig groeit dat bewustzijn ook bij ondernemers. Meer dan de helft vindt stress verlagen, motivatie verhogen en mentaal welzijn versterken een topprioriteit. Ook work‑life balance staat hoog op de agenda.
En dat is terecht. Denk daarom al vóór je bevalling na over vragen zoals:
- Welke taken kan je (tijdelijk) uitbesteden?
- Welke werkuren zijn werkbaar voor jou tijdens de zwangerschap?
- Welke grenzen wil je absoluut bewaken?
- Wie bel je als je het moeilijk hebt?
Preventief nadenken voorkomt dat je tijdens je zwangerschap of na je bevalling overweldigd of uitgeput raakt.
Waar heb je recht op na je bevalling?
Veel zelfstandige vrouwen weten niet waar ze recht op hebben. Nochtans is het belangrijk om te weten welke ondersteuning er voor jou klaarstaat. Het zorgt er niet alleen voor dat je fysiek kan herstellen, maar geeft je ook de mentale ruimte om die intense periode rustig door te komen. Daarom is het goed om te weten waar je als zelfstandige moeder recht op hebt.
Moederschapsrust
Als zelfstandige heb je recht op 12 weken moederschapsrust (13 bij een meerling). Minstens 3 daarvan zijn verplicht - 1 week vóór en 2 weken na de geboorte. De overige weken mag je flexibel opnemen, in blokken van 7 dagen, tot 38 weken na de bevalling. Heb je nood aan meer spreiding? Dan kan je die vrije weken ook halftijds opnemen: je werkt dan maximaal 50% en ontvangt een halve uitkering, tot 18 weken (of 20 bij een meerling).
Tip : met deze calculator bereken je snel wanneer jouw moederschapsrust valt.
Moederschapsuitkering
Tijdens je moederschapsrust ontvang je een forfaitaire uitkering via het ziekenfonds. Die wordt wekelijks uitbetaald en ligt in de eerste vier weken hoger. Nadien geldt een lager tarief voor de resterende periode. Kies je ervoor om je moederschapsrust halftijds op te nemen, dan wordt het bedrag gehalveerd.
105 gratis dienstencheques
Een belangrijke ondersteuning waar zelfstandige moeders recht op hebben, is een pakket dienstencheques na de bevalling. Die kunnen worden ingezet voor huishoudelijke hulp, zodat jij tijd hebt om te rusten, te herstellen, of je aandacht te richten op je baby én je onderneming.
Vrijstelling van sociale bijdragen (nieuw!)
Vanaf 2026 ben je automatisch vrijgesteld van je sociale bijdragen voor de twee kwartalen die volgen op het kwartaal van je bevalling. Voorheen was dat maar één kwartaal. De toekenningsvoorwaarden blijven dezelfde en je sociale rechten (zoals pensioen) blijven volledig behouden.
Voorbeeld: wie bevalt in februari 2026, is vrijgesteld in Q2 en Q3 2026. Je sociaal verzekeringsfonds regelt dit proactief op basis van de gegevens van je ziekenfonds.
Je staat er niet alleen voor
Als zelfstandige draag je veel verantwoordelijkheid, maar je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Het is oké om hulp te vragen, grenzen te bewaken en je welzijn voorop te zetten. Jouw welzijn is geen extraatje, het is de basis waarop alles rust.
Laat je inspireren door tools, coaching en verhalen van ondernemers die je helpen mentaal sterk te blijven - tijdens en na je zwangerschap.
*Bron: Liantis-onderzoek naar mentaal welzijn van zelfstandigen in samenwerking met iVox najaar 2025
Toevoegen aan mijn lijst
favorieten