Berekenen van de vruchtbare periode: Wanneer ben je het vruchtbaarst?

De vruchtbare periode is het deel van je menstruatiecyclus waarin een zwangerschap mogelijk is. Veel vrouwen denken dat ze alleen op de dag van de eisprong vruchtbaar zijn, maar dat klopt niet helemaal. De vruchtbare periode begint al enkele dagen vóór de ovulatie.

Dat komt doordat:

• zaadcellen tot vijf dagen kunnen overleven in vruchtbaar baarmoederhalsslijm;
• Een eicel kan na de eisprong slechts 12 tot 24 uur bevrucht worden.

Samen vormen deze dagen het zogenaamde vruchtbare venster. De grootste kans op zwangerschap heb je tijdens de twee dagen vóór de eisprong en op de dag van de eisprong zelf.

Wist je dat?

Vrijen vóór je eisprong geeft vaak een grotere kans op zwangerschap dan wachten tot de dag van de eisprong zelf. De zaadcellen zijn dan al aanwezig wanneer de eicel vrijkomt.

Om je vruchtbare periode goed te kunnen berekenen, helpt het om te begrijpen hoe je menstruatiecyclus verloopt. Elke cyclus bestaat uit verschillende fasen die worden aangestuurd door hormonen.

De folliculaire fase

Je cyclus begint op de eerste dag van je menstruatie. Onder invloed van het hormoon FSH ontwikkelen zich meerdere follikels in je eierstokken. Eén daarvan groeit uit tot de dominante follikel die later een eicel zal vrijgeven. Tijdens deze fase stijgt ook het oestrogeengehalte. Daardoor wordt het baarmoederslijmvlies dikker en verandert het baarmoederhalsslijm. Veel vrouwen merken dat dit slijm geleidelijk helderder, natter en rekbaarder wordt.

De eisprong

Vlak vóór de eisprong stijgt het luteïniserend hormoon (LH) plots sterk. Deze LH-piek zorgt ervoor dat de eicel uit de eierstok vrijkomt. Ovulatietesten zijn gebaseerd op het meten van deze LH-piek in de urine. Een positieve test betekent meestal dat de eisprong binnen 24 tot 36 uur zal plaatsvinden.

De luteale fase

Na de eisprong maakt het gele lichaam progesteron aan. Dit hormoon bereidt de baarmoeder voor op een eventuele innesteling van een bevruchte eicel.

Komt er geen zwangerschap, dan daalt het progesterongehalte en begint er een nieuwe menstruatiecyclus. Bij de meeste vrouwen duurt deze fase vrij constant ongeveer 12 tot 14 dagen.

Er bestaat geen methode die de eisprong met 100% zekerheid voorspelt. Wel kun je verschillende technieken combineren om je vruchtbare dagen nauwkeurig in kaart te brengen.

Berekenen op basis van je cyclus

Heb je een regelmatige menstruatiecyclus? Dan kun je een eerste schatting maken door ongeveer 14 dagen terug te tellen vanaf de verwachte eerste dag van je volgende menstruatie.

TABEL

Je meest vruchtbare dagen liggen meestal twee tot drie dagen vóór de eisprong en op de dag zelf. Deze berekening blijft een schatting. Zelfs bij vrouwen met een regelmatige cyclus kan de ovulatiedag van maand tot maand licht verschillen.

Een app gebruiken om je vruchtbare periode te berekenen

Er bestaan heel wat apps waarmee je je menstruatiecyclus kunt volgen. Ze zijn handig om patronen te herkennen, maar voorspellen je eisprong niet altijd precies. De meeste apps baseren zich op gemiddelden en houden geen rekening met hormonale schommelingen. Gebruik een app daarom bij voorkeur in combinatie met andere signalen van je lichaam, zoals baarmoederhalsslijm of een ovulatietest. Dat geeft een veel betrouwbaarder beeld van je vruchtbare periode.

Vruchtbare periode berekenen bij een onregelmatige cyclus

Heb je geen regelmatige menstruatie? Dan is het moeilijker om je eisprong alleen op basis van een kalender te voorspellen.

In dat geval kun je beter meerdere methoden combineren, zoals:

• ovulatietesten;
• het observeren van je baarmoederhalsslijm;
• Het meten van je basale lichaamstemperatuur.

Blijven je cycli erg onregelmatig of blijft een menstruatie soms meerdere maanden uit? Dan is het verstandig om dit met je huisarts of gynaecoloog te bespreken. Hormonale aandoeningen, zoals PCOS of schildklierproblemen, kunnen je vruchtbaarheid beïnvloeden.

Iedere vrouw is anders. Daarom bestaat er geen perfecte methode om je eisprong te voorspellen. Door verschillende technieken te combineren, krijg je wel een veel nauwkeuriger beeld van je vruchtbare dagen.

1. Observeer je baarmoederhalsslijm

Je baarmoederhalsslijm is een van de meest betrouwbare natuurlijke signalen van je vruchtbaarheid.

Tijdens je cyclus veranderen de hoeveelheid en de structuur van het slijm onder invloed van hormonen.

• Rond de eisprong wordt het slijm:
• helder;
• doorzichtig;
• rekbaar, zoals rauw eiwit;
• Glad en vochtig.

Dit vruchtbare slijm helpt zaadcellen gemakkelijker naar de eicel te zwemmen en vergroot zo de kans op bevruchting. Na de eisprong wordt het slijm opnieuw dikker, witter en kleveriger.

2. Gebruik een ovulatietest

Een ovulatietest meet de hoeveelheid luteïniserend hormoon (LH) in je urine. Ongeveer 24 tot 36 uur vóór de eisprong stijgt dit hormoon sterk. Wanneer je test positief is, weet je dat je meest vruchtbare dagen zijn aangebroken.

Ovulatietesten zijn vooral handig wanneer:

• je je cyclus nog niet goed kent;
• je zwanger probeert te worden;
• Je menstruatie is licht onregelmatig.

Bij erg onregelmatige cycli kan het nodig zijn om meerdere dagen achter elkaar te testen.

3. Meet je basale lichaamstemperatuur

Na de eisprong stijgt je basale lichaamstemperatuur met ongeveer 0,2 tot 0,5 °C door de invloed van progesteron. Door elke ochtend op hetzelfde tijdstip je temperatuur te meten, kun je achteraf bevestigen dat de eisprong heeft plaatsgevonden.

Deze methode helpt vooral om je eigen cyclus beter te leren kennen. Ze voorspelt de eisprong echter niet, omdat de temperatuur pas stijgt nadat de eicel is vrijgekomen. Veel vrouwen combineren deze methode daarom met een ovulatietest of met de observatie van hun baarmoederhalsslijm.

4. Let op andere signalen van je lichaam

Sommige vrouwen merken nog andere veranderingen op rond de eisprong.

Mogelijke signalen zijn:

• een lichte steek of pijn aan één kant van de onderbuik (mittelschmerz);
• gevoelige borsten;
• een verhoogd libido;
• een opgeblazen gevoel;
• Lightspotting.

Deze symptomen kunnen wijzen op een naderende eisprong, maar verschillen sterk van vrouw tot vrouw. Gebruik ze daarom als aanvullende aanwijzing en niet als enige methode.

Wanneer je graag zwanger wilt worden, is het begrijpelijk dat je niets aan het toeval wilt overlaten. Toch maken veel koppels onbewust dezelfde fouten.

Alleen vrijen op de dag van de eisprong

De grootste kans op zwangerschap ligt meestal in de 2 dagen vóór de eisprong. Wacht dus niet tot je een positieve ovulatietest hebt voordat je voor het eerst gemeenschap hebt.

Hoe vaak vrijen tijdens je vruchtbare periode?

Veel koppels denken dat dagelijks vrijen de kans op zwangerschap vergroot. Dat is echter niet noodzakelijk. Volgens vruchtbaarheidsspecialisten is om de 1 à 2 dagen vrijen tijdens de vruchtbare periode meestal voldoende om de kans op een zwangerschap te maximaliseren. Zo zijn er voortdurend voldoende zaadcellen aanwezig wanneer de eisprong plaatsvindt.

Probeer van seks geen verplichting te maken. Stress kan een negatieve invloed hebben op jullie welzijn en op jullie kinderwens. Kies daarom voor een ritme dat voor jullie beiden prettig aanvoelt. Wil je meer tips om je kansen op bevruchting te vergroten? Lees dan ook ons artikel.

Alleen vertrouwen op een app

Een menstruatie-app is handig, maar blijft een schatting. Combineer een app altijd met de signalen van je lichaam voor een betrouwbaarder resultaat.

Te snel ongerust worden

Zelfs als je perfect timet, bedraagt de kans op een zwangerschap per menstruatiecyclus gemiddeld ongeveer 20 tot 30% bij gezonde koppels. Het is dus heel normaal dat het niet meteen lukt.

Blijf je na twaalf maanden regelmatig onbeschermd vrijen niet zwanger? Of na 6 maanden als je 35 jaar of ouder bent? Dan is het verstandig om een arts te raadplegen om mogelijke oorzaken van verminderde vruchtbaarheid te bespreken. Ontdek in ons artikel de factoren die je vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden.

Je vruchtbare periode berekenen is een goede eerste stap als je zwanger wilt worden. Toch zijn er nog andere factoren die invloed kunnen hebben op je kans op zwangerschap.

• Leeftijd speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol, maar ook je algemene gezondheid, levensstijl en eventuele medische aandoeningen kunnen meespelen.
• Rook je, drink je regelmatig alcohol of heb je over- of ondergewicht? Dan kan het zinvol zijn om deze factoren met je arts te bespreken. Ook bepaalde aandoeningen, zoals endometriose, PCOS of schildklierproblemen, kunnen de vruchtbaarheid beïnvloeden.
• Heb je last van zeer pijnlijke menstruaties, hevig bloedverlies of pijn tijdens het vrijen? Bespreek deze klachten dan met je gynaecoloog. Lees ook meer over de invloed van endometriose op de vruchtbaarheid.

Merk je dat je na een jaar regelmatig onbeschermd vrijen nog niet zwanger bent? Of na 6 maanden als je 35 jaar of ouder bent? Dan werd aanbevolen om een fertiliteitsonderzoek te laten uitvoeren. Hoe eerder eventuele problemen worden opgespoord, hoe sneller je de juiste begeleiding kunt krijgen. Twijfel je of je timing klopt of vermoed je dat er meer aan de hand is? Dan is het nuttig om algemene info te lezen over verminderde vruchtbaarheid. Vaak helpen kleine aanpassingen al en weet je sneller welke richting je best uitgaat.

Wil je je menstruatiecyclus beter leren kennen of je vruchtbare periode nauwkeuriger opvolgen? Met YooMum hou je eenvoudig je menstruaties, symptomen en cyclus bij. Zo krijg je meer inzicht in je lichaam en herken je sneller patronen die kunnen helpen als je zwanger wilt worden. Daarnaast volg je met YooMum ook je zwangerschap week voor week. Je raadpleegt je persoonlijke zwangerschapskalender, houdt je symptomen bij en ontdekt hoe je baby zich ontwikkelt.

Een handige app die je helpt om georganiseerd te blijven, je lichaam beter te begrijpen en je met vertrouwen voor te bereiden op een zwangerschap en de komst van je baby. Download YooMum hier: https://app.yoomum.com/store