Baby eczeem : hoe herken je het en wat kun je eraan doen?

Hoe ziet eczeem eruit bij een baby?

Baby eczeem kan er verschillend uitzien, afhankelijk van de ernst en de fase waarin het eczeem zich bevindt.

Typische kenmerken zijn:

• een droge of ruwe huid;
• rode of verkleurde plekken;
• schilfers;
• kleine bultjes;
• jeuk;
• krabletsels;
• soms kleine blaasjes;
• soms vochtige of nattende plekken;
• korstjes wanneer de huid beschadigd raakt.

Jeuk is een van de belangrijkste kenmerken. Je baby kan natuurlijk nog niet vertellen dat het jeukt, maar je kunt merken dat hij of zij met het gezichtje langs het bed of je kleding wrijft, veel aan de huid probeert te krabben of onrustiger wordt.

Bij een opstoot kan de huid sterker ontstoken en vochtig zijn. Wanneer het eczeem langere tijd aanwezig is, wordt de huid juist vaak droger en wat dikker. UZ Leuven beschrijft jeuk, roodheid, droge huid, nattende letsels en krabletsels als typische kenmerken van atopisch eczeem.

Waar zit eczeem bij een baby meestal?

Bij jonge baby's zie je atopisch eczeem vooral op het gezicht.

De wangen zijn een typische plaats. Daarnaast kunnen eczeemplekken voorkomen op:

• het voorhoofd;
• de armen;
• de benen;
• de romp;
• rond de oren.

Wanneer kinderen ouder worden, verschuift het eczeem vaker naar huidplooien zoals de knieholten en elleboogplooien.

Wil je meer weten over de normale verzorging van een kwetsbare babyhuid? Bekijk dan ook onze praktische tips voor de verzorging van de huid van je baby.

Hoe ziet baby eczeem eruit op een donkere huid?

Eczeem ziet er niet op iedere huidskleur hetzelfde uit.

Op een lichte huid vallen ontstoken plekken vaak op doordat ze rood of roze worden.

Bij een donkere huid kan die roodheid veel minder duidelijk zichtbaar zijn. Eczeem kan er dan eerder donkerbruin, paarsachtig, grijs of donkerder dan de omliggende huid uitzien.

Let daarom niet alleen op de kleur, maar ook op:

• een ruwe huidstructuur;
• schilfering;
• droge plekken;
• zwelling;
• krabben;
• jeuk;
• nattende of beschadigde huid.

Baby eczeem of gewoon een droge huid?

Een droge huid en eczeem kunnen op elkaar lijken.

Bij een gewone droge huid voelt de huid droog, trekkerig of wat schilferig aan, maar is er niet noodzakelijk sprake van duidelijke ontsteking of hevige jeuk.

Bij eczeem zie je meestal meerdere kenmerken tegelijk: droogheid in combinatie met jeuk, ontstoken plekken, schilfers, bultjes of beschadiging door krabben.

Een droge huid hoort bovendien vaak bij atopisch eczeem. Door de minder goed werkende huidbarrière verliest de huid gemakkelijker vocht.

Waardoor krijgt een baby eczeem?

Bij atopisch eczeem spelen verschillende factoren samen.

Een belangrijke factor is aanleg. Bij baby's met atopisch eczeem werkt de beschermende barrière van de huid minder goed. Daardoor verdampt vocht gemakkelijker uit de huid en kunnen irriterende stoffen gemakkelijker binnendringen.

Tegelijk reageert het afweersysteem in de huid sterker, waardoor ontstekingen en jeuk kunnen ontstaan.

Atopisch eczeem komt bovendien vaker voor in families waarin ook aandoeningen zoals eczeem, astma of hooikoorts voorkomen.

Het betekent niet dat je iets verkeerd hebt gedaan in de verzorging van je baby.

Is baby eczeem een allergie?

Niet automatisch.

Atopisch eczeem en allergieën komen regelmatig samen voor, maar eczeem betekent niet dat je baby per definitie allergisch is.

UZA benadrukt dat iemand met atopisch eczeem niet noodzakelijk allergisch is voor een bepaalde stof. Er kan wel een geassocieerde allergie bestaan.

Bij sommige baby's met ernstig of moeilijk behandelbaar eczeem kan bijvoorbeeld een voedselallergie een rol spelen. Dat betekent niet dat voeding bij iedere baby met eczeem moet worden geschrapt.

Laat melk, eieren of andere belangrijke voedingsmiddelen daarom niet zomaar weg uit het voedingspatroon van je baby.

Vermoedt je arts dat er naast het eczeem sprake is van een voedselallergie, dan kan verder onderzoek aangewezen zijn.

Kan borstvoeding baby eczeem veroorzaken?

Borstvoeding is op zichzelf geen oorzaak van atopisch eczeem.

Wanneer een baby eczeem krijgt tijdens de periode waarin hij of zij borstvoeding krijgt, betekent dit dus niet automatisch dat de moedermelk het eczeem veroorzaakt.

Denk je dat een bepaalde voeding een rol speelt omdat je baby naast eczeem ook andere klachten krijgt, zoals herhaald braken, diarree, zwelling of een duidelijke reactie kort na het eten? Bespreek dit dan met je kinderarts.

Wat zijn triggers voor eczeem?

Een trigger is niet noodzakelijk de oorspronkelijke oorzaak van baby eczeem. Het is iets wat de gevoelige huid irriteert en daardoor een bestaande aanleg of een eczeemopstoot kan verergeren.

Welke triggers een rol spelen, verschilt sterk van baby tot baby.

Veelvoorkomende triggers zijn:

• warmte;
• zweten;
• droge lucht;
• koud weer;
• snelle temperatuurswisselingen;
• zeep en badschuim;
• sterk schuimende wasproducten;
• parfum;
• ruwe kleding;
• wol;
• wrijving;
• sigarettenrook;
• ziekte of een infectie;
• veel krabben.

UZ Leuven adviseert bij eczeem onder andere om irriterende wasproducten, ruwe kleding, wol, hoge temperaturen en overmatig zweten zoveel mogelijk te vermijden.

Kan warmte baby eczeem erger maken?

Ja.

Warmte en zweten kunnen de jeuk duidelijk versterken. Een te warme slaapkamer, dikke kleding of meerdere warme dekens kunnen daardoor een opstoot uitlokken of verergeren.

Kleed je baby liever in verschillende lichte laagjes, zodat je gemakkelijk iets kunt uittrekken wanneer het te warm wordt.

Warmte-uitslag kan overigens op eczeem lijken, maar ontstaat om een andere reden. Twijfel je tussen beide? Lees dan ook hoe je warmte-uitslag bij je baby kunt herkennen.

Kan zeep eczeem erger maken?

Ja.

Klassieke zeep, badschuim en sterk reinigende producten kunnen de beschermende vetlaag van de huid verder aantasten.

Daardoor kan de huid nog droger worden en neemt de jeuk toe.

Bij een baby met eczeem is het daarom belangrijk om verzorgingsproducten zo eenvoudig mogelijk te houden en producten met parfum of agressieve reinigingsmiddelen te vermijden.

Welke verschillende soorten eczeem komen bij baby's voor?

Niet iedere schilferige of rode plek bij een baby is atopisch eczeem. Er bestaan verschillende soorten eczeem en huidaandoeningen die erop kunnen lijken.

Atopisch eczeem

Atopisch of constitutioneel eczeem is de vorm die bij jonge kinderen het vaakst voorkomt.

Bij baby's begint het vaak rond de eerste levensmaanden en zie je de plekken vooral op de wangen en andere delen van het gezicht, soms ook op de romp, armen en benen.

De huid is meestal droog en de jeuk kan uitgesproken zijn.

Seborroïsch eczeem of berg

Seborroïsch eczeem bij baby's kennen veel ouders vooral als berg of melkkorstjes.

Je ziet dan gelige, vettige of witte schilfers op de hoofdhuid. Soms breiden de plekjes zich uit naar bijvoorbeeld de wenkbrauwen of achter de oren.

Berg veroorzaakt meestal veel minder jeuk dan atopisch eczeem.

Meer hierover lees je in ons artikel over melkkorstjes bij je baby.

Contacteczeem

Bij contacteczeem raakt de huid ontstoken door rechtstreeks contact met een irriterende stof of, minder vaak bij jonge baby's, door een allergische reactie op een stof.

Irritatie kan bijvoorbeeld ontstaan door:

• zeep;
• speeksel;
• bepaalde verzorgingsproducten;
• vochtige doekjes;
• wasproducten;
• langdurig vocht en wrijving.

De huidreactie bevindt zich dan meestal vooral op de plaats waar het contact plaatsvond.

Luiereczeem

Luieruitslag is eigenlijk vooral een vorm van irritatieve huidontsteking.

Vocht, ontlasting, urine, warmte en wrijving onder de luier kunnen de huidbarrière beschadigen en rode, pijnlijke billetjes veroorzaken.

Dat is iets anders dan atopisch eczeem, hoewel een baby met een gevoelige huid natuurlijk ook gemakkelijker irritatie kan krijgen.

Lees meer over de oorzaken en verzorging in ons artikel Wat te doen bij luieruitslag?.

Wat kun je doen tegen eczeem bij baby's?

De behandeling van baby eczeem heeft twee belangrijke doelen:

1. de droge en kwetsbare huidbarrière zo goed mogelijk ondersteunen;
2. een actieve ontsteking behandelen wanneer dat nodig is.

De precieze aanpak hangt af van hoe ernstig het eczeem is.

Smeer de droge huid iedere dag in

Een vette basiscrème of zalf zonder geneesmiddel vormt de basis van de dagelijkse verzorging bij atopisch eczeem.

Zo'n product helpt de huid vocht beter vast te houden en ondersteunt de beschermende huidbarrière.

Smeer niet alleen wanneer de huid erg droog of rood is. Bij een baby met atopisch eczeem is dagelijkse verzorging ook belangrijk wanneer het eczeem tijdelijk rustig is.

UZA adviseert om de huid dagelijks voldoende te hydrateren, idealiter meerdere keren per dag en zeker na het wassen.

Vraag je apotheker, huisarts of kinderarts welk product geschikt is voor de leeftijd en huid van je baby.

Hoe vaak moet je een baby met eczeem in bad doen?

Een baby met eczeem hoeft niet langdurig in bad.

Water en vooral warm water kunnen de huid verder uitdrogen.

Gebruik daarom:

• lauw in plaats van heet water;
• een korte badtijd;
• zo weinig mogelijk zeep;
• geen badschuim;
• indien nodig een aangepaste was- of badolie.

Dep de huid na het bad voorzichtig droog in plaats van te wrijven.

Breng daarna snel de verzorgende crème of zalf aan zodat de huid niet verder uitdroogt.

Wil je de volledige verzorgingsroutine aanpassen aan een snel reagerende huid? Bekijk dan ook onze tips voor een gevoelige huid bij baby's en jonge kinderen.

Kies zachte en luchtige kleding

Kleding kan voortdurend over een eczeemgevoelige huid schuren.

Kies daarom voor zachte, ademende en loszittende stoffen zoals katoen.

Wol en ruwe materialen kunnen bij sommige baby's veel jeuk veroorzaken.

Let ook op dat je baby het niet te warm krijgt. Zweten is een bekende trigger voor eczeem.

Probeer krabben zoveel mogelijk te beperken

Krabben geeft misschien heel even verlichting, maar beschadigt de huid en kan de jeuk daarna juist erger maken.

Bij een baby kun je krabben natuurlijk niet eenvoudig uitleggen.

Je kunt wel:

• de nageltjes kort en glad houden;
• scherpe randjes voorzichtig vijlen;
• 's nachts eventueel geschikte zachte krabwantjes gebruiken;
• voorkomen dat je baby het te warm krijgt;
• de huid goed behandelen zodat de jeuk zelf vermindert.

Welke behandeling krijgt een baby met eczeem?

Wanneer alleen een verzorgende basiszalf onvoldoende helpt, kan een arts een medicinale crème of zalf voorschrijven.

Bij atopisch eczeem zijn dat vaak corticosteroïden, ook wel cortisonezalven genoemd.

Cortisonezalf bij baby eczeem

Veel ouders schrikken van het woord cortisone, zeker wanneer de zalf voor een baby wordt voorgeschreven.

Plaatselijke corticosteroïden zijn echter een standaardbehandeling voor een actieve eczeemopstoot. UZA geeft aan dat voorgeschreven cortisonecrèmes bij correct gebruik als veilig kunnen worden beschouwd en dat de juiste sterkte afhangt van de ernst en de plaats van het eczeem.

De medicinale zalf wordt alleen gebruikt volgens het behandelschema dat je arts voorschrijft.

Gebruik dus niet zelf een oude cortisonecrème die nog in de kast ligt en neem ook geen crème over die voor iemand anders werd voorgeschreven.

Blijf ondertussen de gewone verzorgende basiscrème gebruiken zoals afgesproken.

Waarom moet je blijven smeren als het eczeem weg is?

Omdat de aanleg voor een droge en kwetsbare huid niet verdwijnt zodra de rode plekken verdwenen zijn.

Een dagelijkse onderhoudscrème helpt de huidbarrière ondersteunen en kan ervoor zorgen dat de huid langer rustig blijft.

UZ Leuven maakt daarom een onderscheid tussen een behandelende zalf voor de ontstoken huid en een onderhoudszalf voor de dagelijkse verzorging.

Wanneer moet je met baby eczeem naar een arts?

Laat de huid van je baby beoordelen wanneer je niet zeker weet of het om eczeem gaat of wanneer de klachten ondanks een goede huidverzorging blijven bestaan.

Neem zeker contact op met je huisarts of kinderarts wanneer:

• het eczeem uitgebreid is;
• je baby veel jeuk heeft;
• je baby door de jeuk slecht slaapt;
• de huid erg nat of pijnlijk wordt;
• er wondjes ontstaan;
• de behandeling onvoldoende helpt;
• je denkt dat voeding of een allergie mogelijk een rol speelt;
• je baby telkens opnieuw ernstige opstoten krijgt.

Wanneer kan eczeem geïnfecteerd zijn?

Door krabben en beschadiging kunnen bacteriën gemakkelijker door de huid naar binnen.

Let op veranderingen zoals:

• gelige of honingkleurige korsten;
• pus;
• toenemende roodheid;
• warmte of zwelling;
• pijn;
• snel uitbreidende huidafwijkingen.

UZ Leuven en UZA noemen vooral gelige korsten als mogelijk teken van een bijkomende bacteriële infectie.

Heeft je baby daarnaast koorts, lijkt hij of zij ziek of ontstaan er snel pijnlijke blaasjes of wondjes? Laat je baby dan snel medisch beoordelen.

Gaat eczeem bij een baby vanzelf over?

Atopisch eczeem verloopt meestal in periodes.

Soms is de huid wekenlang rustig en ontstaat daarna opnieuw een opstoot.

Bij veel kinderen verminderen de klachten naarmate ze ouder worden. De aanleg voor een gevoelige en droge huid kan wel blijven bestaan en eczeem kan later opnieuw opduiken.

Het doel van de behandeling is daarom niet alleen om een rode plek zo snel mogelijk te laten verdwijnen. Het gaat ook om het langdurig verzorgen van de huidbarrière en het herkennen van triggers die bij jouw baby een opstoot kunnen uitlokken.

Baby eczeem, baby-acné of warmte-uitslag?

Het is niet altijd eenvoudig om verschillende huidproblemen bij een baby uit elkaar te houden.

Baby eczeem is meestal droog, ruw en vooral jeukend. De plekken kunnen rood of donkerder verkleurd zijn, schilferen of tijdens een opstoot vochtig worden.

Baby-acné bestaat eerder uit kleine rode of witte puistjes en veroorzaakt meestal geen typische droge, sterk jeukende huid.

Warmte-uitslag bestaat vaak uit veel kleine bultjes of blaasjes en verschijnt vooral wanneer je baby warm en bezweet is.

Lees meer over het verschil in ons artikel over baby-acné.

Twijfel je? Laat de huid bekijken door je huisarts of kinderarts. Een foto op internet is niet altijd voldoende om verschillende huidaandoeningen betrouwbaar van elkaar te onderscheiden.

Een rustige routine helpt de huid van je baby

Baby eczeem is meestal een combinatie van aanleg, een kwetsbare huidbarrière en prikkels die de huid kunnen irriteren. Je hoeft dus niet eindeloos te zoeken naar één product, voedingsmiddel of handeling die het eczeem zou hebben veroorzaakt.

Kijk vooral naar het volledige patroon. Waar verschijnen de plekken? Wanneer wordt de jeuk erger? Welke verzorging lijkt de huid rustig te houden?

Een eenvoudige routine met een geschikte vette crème, korte lauwe badjes, milde verzorgingsproducten en luchtige kleding is vaak de basis. Bij een echte ontstekingsopstoot kan je arts daar een medicinale behandeling aan toevoegen.

Ontdek YooMum! De app voor (aanstaande) mama's

Een droge wang, rode plekjes of een baby die plots veel aan zijn gezichtje wrijft: huidproblemen kunnen snel vragen oproepen.

Met YooMum vind je informatie over de gezondheid en verzorging van je baby en kun je ervaringen uitwisselen met andere mama's over eczeem, gevoelige huid en andere kleine en grote vragen tijdens de eerste maanden.

YooMum vervangt bij aanhoudende of ernstige huidproblemen natuurlijk geen medisch advies. Laat je baby beoordelen door een huisarts of kinderarts wanneer je je zorgen maakt.

Ontdek YooMum via de App Store of Google Play.