Postnatale depressie: 10 signalen die je niet mag negeren

Je zorgt voor je baby… maar niet meer voor jezelf

Dit is waarschijnlijk een van de minst herkende signalen. Sommige mama’s denken:

“Omdat ik goed voor mijn baby zorg, kan ik niet depressief zijn.”

Maar dat klopt niet. Je kunt:

• alle flesjes klaarmaken;
• alle medische afspraken nakomen;
• inspelen op de behoeften van je kind…

…en tegelijkertijd psychisch volledig uitgeput zijn. Een postnatale depressie betekent niet dat je een slechte mama bent. Integendeel: veel vrouwen blijven alles regelen, maar moeten daarvoor een enorme inspanning leveren.

Je bent voortdurend prikkelbaar

Bij een depressie denken we vaak aan een overweldigend gevoel van verdriet. Bij jonge mama’s kan een depressie zich echter ook op andere manieren uiten. Misschien herken je jezelf hierin:

• alles irriteert je;
• je ontploft om een klein detail;
• je hebt helemaal geen geduld meer;
• daarna voel je je ontzettend schuldig.

Die prikkelbaarheid is vaak een signaal dat je het moeilijk hebt. De hormonale veranderingen na de bevalling kunnen je stemming eveneens beïnvloeden en je emotionele kwetsbaarheid vergroten.

Je beleeft nergens meer plezier aan

De dingen waar je vroeger blij van werd, doen je nu niets meer. Zelfs de eerste glimlachjes van je baby kunnen je soms onverschillig laten. Dat betekent niet dat je niet van je baby houdt. Een depressie beïnvloedt je emoties en vermindert je vermogen om plezier te ervaren.

Je voelt je voortdurend schuldig

Je hebt het gevoel dat je:

• nooit genoeg doet;
• een slechte mama bent;
• alles verkeerd doet;
• de mensen om je heen teleurstelt.

Dat schuldgevoel is vaak buiten proportie en kan je gedachten volledig beheersen.

Je bent uitgeput… maar rust helpt niet

Alle jonge mama’s zijn moe. Het verschil is dat de vermoeidheid bij een depressie blijft aanhouden, zelfs wanneer je eindelijk enkele uren hebt kunnen slapen. Je hebt het gevoel dat je lichamelijk en mentaal helemaal geen energie meer hebt.

Normale vermoeidheid of een postnatale depressie?

Deze tabel biedt enkele herkenningspunten, maar alleen een zorgverlener kan een diagnose stellen.

Je zondert je af

Je vermijdt:

• bezoek;
• telefoongesprekken;
• uitstapjes;
• activiteiten die je vroeger graag deed.

Die afzondering kan ook het gevoel van eenzaamheid dat sommige mama’s na de geboorte ervaren versterken. Soms ben je gewoon te moe. Soms ben je bang dat iemand zal merken dat het niet goed met je gaat.

Je bent voortdurend bang dat er iets zal gebeuren

Sommige mama’s ontwikkelen ernstige angstgevoelens:

• angst dat hun baby stopt met ademen;
• angst om een fout te maken;
• de behoefte om voortdurend alles te controleren.

Die bezorgdheden kunnen overweldigend worden en een steeds grotere plaats innemen in je dagelijkse leven.

Je schaamt je voor wat je voelt

Veel vrouwen denken dat ze de enigen zijn die dit meemaken. Ze denken:

“Ik zou gelukkig moeten zijn.”

Of:

“Andere mama’s slagen er toch ook in.”

In werkelijkheid treft een postnatale depressie heel wat gezinnen en hoef je je absoluut niet te schamen om hulp te vragen.

Je herkent jezelf niet meer

Sinds de geboorte heb je soms het gevoel dat je jezelf niet meer bent. Je kunt je losgekoppeld voelen van je vroegere leven, van de mensen om je heen of zelfs van je eigen emoties. Sommige mama’s beschrijven een gevoel van leegte, alsof ze op automatische piloot functioneren of de dagen gewoon proberen door te komen.

Die gevoelens kunnen samenhangen met de vermoeidheid en de vele veranderingen tijdens de postpartumperiode. Wanneer ze blijven aanhouden of overweldigend worden, is het belangrijk om erover te praten met een zorgverlener.

Je hebt moeite om een band met je baby op te bouwen

De band met een baby ontstaat niet altijd onmiddellijk. Sommige mama’s hebben tijd nodig om hun kind te leren kennen. Dat betekent niet dat ze minder van hun baby houden. Wanneer je je echter langdurig onverschillig, erg afstandelijk of niet in staat voelt om emotioneel contact te maken met je baby, verdient dat gevoel aandacht.

Een postnatale depressie kan het opbouwen van die band bemoeilijken. Hulp vragen maakt je niet tot een slechte mama. Integendeel: het helpt je om voor jezelf én voor de relatie met je baby te zorgen.

Hoe kan je partner de signalen herkennen?

Vaak zijn het de mensen om je heen die de eerste veranderingen opmerken. Je partner kan merken dat je:

• niet meer glimlacht;
• je steeds meer terugtrekt;
• voortdurend uitgeput lijkt;
• vaak huilt;
• negatief over jezelf praat.

Wanneer je partner zich zorgen maakt, kan die het gesprek op een begripvolle manier openen:

“Ik heb het gevoel dat je het momenteel erg moeilijk hebt. Wil je er samen over praten?”

Het doel is niet om zelf een diagnose te stellen, maar om de mama aan te moedigen om een zorgverlener te raadplegen. De komst van een kind kan ook de communicatie en het evenwicht binnen een relatie ingrijpend veranderen. Lees onze tips voor koppels die elkaar na de geboorte niet meer lijken te begrijpen.

Hoelang duurt een postnatale depressie?

In tegenstelling tot de babyblues, die meestal na enkele dagen weer verdwijnt, kan een postnatale depressie zonder behandeling meerdere maanden aanhouden. Ze kan ontstaan:

• in de weken na de bevalling;
• maar ook pas enkele maanden later.

Het goede nieuws is dat een aangepaste begeleiding meestal voor een geleidelijke verbetering zorgt. Hoe vroeger je hulp krijgt, hoe groter de kans op herstel.

Wanneer moet je hulp vragen?

Het is belangrijk om erover te praten wanneer deze klachten:

• langer dan twee weken aanhouden;
• steeds nadrukkelijker aanwezig zijn;
• ervoor zorgen dat je niet meer van je dagelijkse leven kunt genieten;
• het contact met je baby of de mensen om je heen bemoeilijken.

Praat zo snel mogelijk met je huisarts, gynaecoloog, vroedvrouw of een psycholoog. Je hoeft deze periode niet alleen door te maken. Je kunt ook terecht bij Kind en Gezin voor informatie en ondersteuning bij een post-partumdepressie.

Op de website van het RIZIV vind je informatie over terugbetaalde eerstelijns psychologische zorg en kun je nagaan waar je in je buurt aangepaste begeleiding kunt krijgen.

Conclusie

Een postnatale depressie ziet er niet altijd uit zoals we ons die voorstellen. Sommige mama’s blijven alles regelen, glimlachen en goed voor hun baby zorgen, terwijl ze vanbinnen diep lijden. De eerste signalen herkennen is al een belangrijke stap. Hulp vragen is geen mislukking en geen teken van zwakte. Het is een essentiële stap om voor jezelf… en voor je gezin te zorgen.