Baby weigert de fles: waarom en wat kun je doen?

Waarom weigert mijn baby de fles?

Er bestaat niet één oorzaak waarom een baby weigert uit een fles te drinken. Bij baby's die voornamelijk borstvoeding krijgen, is de meest eenvoudige verklaring vaak dat drinken aan de borst vertrouwd is en drinken uit een fles niet.

Aan de borst bepaalt je baby voor een groot deel zelf het ritme. De melk begint niet voortdurend met dezelfde snelheid te stromen en je baby kan drinken, rusten en opnieuw beginnen. Een fles voelt anders in de mond en vraagt een andere zuigtechniek.

Kind en Gezin benadrukt daarom dat sommige baby's onmiddellijk leren drinken uit een fles, terwijl andere baby's meer geduld en oefening nodig hebben.

Je baby is de borst gewend

Wanneer je kindje vanaf de geboorte uitsluitend borstvoeding krijgt, kent het vooral één manier om melk te drinken. De borst voelt, ruikt en beweegt anders dan een flessenspeen. Ook je aanwezigheid, lichaamswarmte en geur maken deel uit van het voedingsmoment.

Voor een baby kan een fles daarom simpelweg iets totaal nieuws zijn. Dat betekent niet dat je kindje koppig is of de fles bewust afwijst. Het moet een nieuwe vaardigheid leren.

De melk stroomt te snel of te langzaam

Ook de snelheid waarmee de melk uit de fles komt kan een rol spelen.

Stroomt de melk te snel, dan kan je baby:

• zich verslikken;
• hoesten;
• melk uit de mond laten lopen;
• de fles wegduwen;
• onrustig worden tijdens het drinken.

Stroomt de melk juist erg langzaam, dan kan je baby gefrustreerd raken en stoppen met drinken. Voor baby's die borstvoeding krijgen, adviseert Kind en Gezin een speen met een kleine opening en voldoende pauzes tijdens het voeden. De fles wordt daarbij eerder horizontaal gehouden, zodat de melk niet vanzelf snel in de mond stroomt.

Wil je meer weten over de verschillende soorten flessen en spenen? Bekijk dan ook onze tips voor welke fles je kiest voor je baby.

Je baby heeft te veel honger

Het lijkt logisch om te wachten tot je baby echt honger heeft. "Als hij honger genoeg heeft, zal hij wel drinken." Bij een baby die de fles nog moet leren gebruiken, kan juist het tegenovergestelde gebeuren.

Een erg hongerige baby wil snel melk en heeft vaak weinig geduld om op dat moment een nieuwe drinktechniek te leren. Probeer daarom liever wanneer je kindje wakker, rustig en ontspannen is en al lichte hongersignalen vertoont. Kind en Gezin adviseert eveneens om de fles aan te bieden wanneer je kind ontspannen is en niet te dwingen wanneer het niet lukt.

Je baby verwacht bij jou de borst

Een opvallend vaak voorkomend scenario: mama probeert twintig minuten zonder succes een fles te geven, terwijl papa, oma of de opvang er plots wel in slaagt. Dat is niet zo vreemd.

Wanneer jij normaal borstvoeding geeft, ruikt en ziet je baby je en verwacht hij mogelijk gewoon de borst. Daarom kan het helpen om iemand anders de fles te laten geven terwijl jij even uit de kamer of zelfs uit huis bent. Ook Kind en Gezin noemt dit als mogelijke strategie bij flesweigeren.

Baby weigert de fles na borstvoeding: wanneer begin je met oefenen?

Geef je borstvoeding en weet je dat je baby later ook uit een fles zal moeten drinken? Dan helpt het om niet te wachten tot de dag vóór de eerste opvangdag. Tegelijk hoef je ook niet onmiddellijk na de geboorte met een fles te beginnen wanneer de borstvoeding nog op gang moet komen.

Kind en Gezin adviseert om eerst de borstvoeding goed te laten verlopen. Rond vier tot zes weken kun je beginnen met afkolven en vanaf ongeveer zes weken rustig oefenen met een fles. Wie de fles nodig zal hebben voor de kinderopvang, begint bij voorkeur ruim op voorhand en zeker niet pas op het laatste moment.

Waarom kan te laat beginnen moeilijker zijn?

Een jonge baby heeft een sterke zuigreflex en neemt in de eerste weken relatief gemakkelijk verschillende vormen van zuigen aan. Naarmate je baby ouder wordt, wordt drinken steeds bewuster.

Een baby die maandenlang uitsluitend aan de borst heeft gedronken, kan daarom meer tijd nodig hebben om een nieuwe drinktechniek te leren. Dat betekent niet dat een oudere baby de fles niet meer kan leren drinken. Het betekent vooral dat je beter wat tijd en meerdere rustige oefenmomenten voorziet.

Hoe vaak moet je oefenen?

Je hoeft bij het oefenen geen volledige voeding te vervangen. Het doel is eerst dat je baby leert wat hij met de speen en fles moet doen.

Begin bijvoorbeeld met een kleine hoeveelheid afgekolfde moedermelk op een rustig moment. Lukt het niet? Stop dan en probeer later opnieuw. Eén negatieve sessie van een half uur waarin iedereen gefrustreerd raakt, helpt meestal minder dan verschillende korte, rustige oefenmomenten.

Wat kun je doen als je baby de fles weigert?

Een wondertruc die voor iedere baby werkt bestaat helaas niet. Vaak gaat het om experimenteren met een paar kleine dingen totdat je ontdekt wat voor jouw kindje werkt.

Laat iemand anders de fles geven

Dit is een van de eerste dingen die je kunt proberen.  Laat je partner, een grootouder of een andere vertrouwde verzorger de fles aanbieden. Ga zelf even naar een andere kamer. Bij sommige baby's is zelfs dat niet voldoende omdat ze weten dat mama vlakbij is. Een korte wandeling kan dan verrassend veel verschil maken.

Probeer wanneer je baby rustig is

Wacht niet tot je kindje overstuur raakt van de honger.

Probeer een moment waarop je baby:

• wakker is;
• ontspannen is;
• lichte honger heeft;
• niet oververmoeid is.

Wordt je baby boos zodra je de speen aanbiedt? Haal de fles dan even weg, troost je kindje en probeer later opnieuw.

Dwing je baby niet

Wanneer een baby de fles weigert, kan de verleiding groot zijn om te blijven proberen totdat hij uiteindelijk drinkt. Doe dat liever niet. Dwingen kan ervoor zorgen dat je baby het voedingsmoment steeds sterker met spanning gaat associëren.

Kind en Gezin waarschuwt expliciet dat dwingen bij flesweigeren een averechts effect kan hebben. Probeer daarom het doel te veranderen. Niet: "Deze fles moet leeg zijn." Wel: "We oefenen vandaag vijf minuten rustig met de fles."

Experimenteer met de houding

De klassieke houding waarin je je baby in je armen houdt, lijkt sterk op de positie waarin je borstvoeding geeft. Sommige baby's worden daardoor alleen maar bozer omdat ze de borst verwachten.

Probeer bijvoorbeeld:

• je baby iets rechterop te houden;
• je baby van je af te laten kijken;
• tijdens het voeden rustig rond te lopen;
• voor een raam of spiegel te gaan staan;
• de fles door iemand anders te laten geven.

Kind en Gezin noemt afleiding, rondwandelen, rustig praten of zingen, een spiegel en een andere voedingshouding als mogelijke hulpmiddelen bij flesweigeren.

Probeer de fles vlak voor het slapen

Sommige baby's accepteren een fles gemakkelijker wanneer ze ontspannen en slaperig zijn. Je kunt daarom proberen de fles aan te bieden net voordat je kindje in slaap valt.

Maak er geen strijd van wanneer je baby wakker wordt en de fles opnieuw afwijst.

Controleer de speen

Niet iedere baby vindt iedere speen prettig. De vorm, stevigheid en snelheid van de melkstroom verschillen sterk tussen modellen. Je hoeft daarom niet meteen tien verschillende flessen te kopen, maar wanneer je baby de speen duidelijk moeilijk in de mond houdt of telkens gefrustreerd raakt, kan een andere speen het proberen waard zijn. Voor een baby die borst en fles combineert, is vooral een langzame melkstroom belangrijk.

Probeer verse afgekolfde moedermelk

Sommige baby's drinken vers afgekolfde moedermelk zonder problemen, maar weigeren melk die een tijdje in de koelkast heeft gestaan of ingevroren is geweest. De smaak en geur van moedermelk kunnen tijdens het bewaren veranderen.

Wil je testen of dit meespeelt? Bied dan eens een kleine hoeveelheid vers afgekolfde melk aan. Meer informatie over veilig bewaren, ontdooien en opwarmen vind je in ons artikel over bewaring van moedermelk.

Baby weigert de fles maar drinkt wel aan de borst: krijgt hij genoeg melk?

Wanneer je baby de fles weigert maar normaal en actief aan de borst blijft drinken, goed groeit en voldoende natte luiers heeft, is het probleem meestal niet dat je kindje geen melk wil drinken. Het gaat dan vooral om de manier waarop de melk wordt aangeboden.

Een baby die borst drinken zonder problemen blijft doen maar de fles weigert, bevindt zich in een andere situatie dan een baby die plots zowel de borst als de fles afwijst. Als je borstvoeding geeft, kun je de borst gewoon blijven aanbieden terwijl je rustig met de fles oefent. Lees ook hoe je borst- en flesvoeding kunt combineren.

Baby weigert plots de fles terwijl het vroeger wel lukte

Sommige baby's hebben wekenlang zonder problemen uit de fles gedronken en besluiten plots dat ze die niet meer willen. Ook dat kan verschillende redenen hebben. Misschien heeft je kindje tijdelijk minder honger, is het verkouden of is drinken oncomfortabel.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een verstopte neus;
• pijn in de mond;
• ziekte;
• refluxklachten;
• vermoeidheid;
• een verandering van speen;
• melk die anders smaakt;
• een negatieve ervaring tijdens een eerdere voeding.

Bij reflux kunnen baby's bijvoorbeeld onrustig worden tijdens het drinken, zich overstrekken of voeding beginnen weigeren omdat slikken pijn doet. Blijft je baby regelmatig voeding weigeren of lijkt drinken pijnlijk, bespreek dit dan met je huisarts of kinderarts.

Baby weigert de fles en ik moet weer werken: wat nu?

Dit is waarschijnlijk de situatie die ouders de meeste stress bezorgt. De eerste opvangdag komt dichterbij en je baby weigert iedere fles.

Probeer eerst te onthouden dat je baby niet noodzakelijk bij iedere verzorger hetzelfde reageert. Sommige baby's weigeren thuis de fles bij mama, maar drinken bij de opvang wel uit een fles zodra mama niet aanwezig is. Dat betekent niet dat je tot de eerste opvangdag moet wachten. Begin liever ruim van tevoren met oefenen.

Bouw de fles rustig in

Als borstvoeding goed verloopt, kun je vooraf oefenen met kleine hoeveelheden afgekolfde moedermelk. Laat daarbij ook de persoon die later vaker de fles zal geven oefenen. Gaat je baby naar de kinderopvang? Bespreek de flesweigering vooraf met de opvang.

Ervaren kinderbegeleiders hebben dit waarschijnlijk vaker meegemaakt en kunnen samen met jou zoeken naar een rustige aanpak. Kind en Gezin adviseert om ongeveer een maand vóór de start van de opvang al aandacht te besteden aan kolven en het wennen aan drinken uit een fles.

Wil je borstvoeding blijven geven nadat je opnieuw aan het werk gaat? Bekijk dan ook onze tips over borstvoeding geven en toch gaan werken.

Moet je stoppen met borstvoeding omdat je baby de fles weigert?

Een baby die de fles weigert terwijl je borstvoeding geeft, betekent niet dat je met borstvoeding moet stoppen.

Afhankelijk van je situatie kun je bijvoorbeeld:

• thuis rechtstreeks borstvoeding blijven geven;
• tijdens je afwezigheid afgekolfde moedermelk aanbieden;
• geleidelijk borst- en flesvoeding combineren;
• op het werk kolven;
• samen met de opvang naar een andere drinkmethode zoeken.

Welke oplossing haalbaar is, hangt af van de leeftijd van je baby, hoeveel uur jullie van elkaar gescheiden zijn en hoe je zelf verder wilt met borstvoeding. Wil je kolven in je dagplanning opnemen? Lees dan onze gids over het kolven van moedermelk.

Kan een baby drinken zonder fles?

Een fles is niet de enige manier waarop een baby melk kan drinken. Welke alternatieven geschikt zijn, hangt sterk af van de leeftijd en ontwikkeling van je kindje. Kind en Gezin vermeldt dat afgekolfde moedermelk eventueel uit een klein bekertje kan worden aangeboden. Vanaf ongeveer zes maanden kan een baby bovendien steeds meer leren drinken uit een open beker. Ga niet zomaar zelf experimenteren met alternatieve voedingsmethoden bij een heel jonge baby. Een vroedvrouw, lactatiekundige of verpleegkundige van Kind en Gezin kan voordoen hoe je dit veilig aanpakt.

Borstvoeding en flesvoeding combineren zonder strijd

Wanneer je borstvoeding en flesvoeding wilt combineren, hoeft het doel niet te zijn dat borst en fles exact hetzelfde aanvoelen. Dat doen ze niet. Het belangrijkste is dat je baby bij beide manieren rustig kan drinken en zelf het tempo enigszins kan bepalen.

Bij flesvoeding helpt het om:

• je baby relatief rechtop te houden;
• een speen met trage doorstroom te gebruiken;
• de fles niet steil omhoog te houden;
• regelmatig een drinkpauze in te lassen;
• te stoppen wanneer je baby verzadigingssignalen toont;
• je baby niet te verplichten de fles leeg te drinken.

Ook bij flesvoeding blijft responsief voeden belangrijk: kijk naar honger- en verzadigingssignalen in plaats van alleen naar hoeveel milliliter er nog in de fles zit. Wij leggen dit verder uit in onze gebruiksaanwijzing voor flesvoeding.

Wanneer is het weigeren van een fles een reden om een arts te raadplegen?

Een baby die goed aan de borst drinkt en alleen de fles weigert, hoeft meestal niet onmiddellijk medisch onderzocht te worden. De situatie verandert wanneer je baby algemeen minder begint te drinken.

Neem contact op met je huisarts of kinderarts wanneer je baby:

• zowel borst als fles weigert;
• duidelijk minder drinkt dan normaal;
• weinig plast;
• erg slaperig of moeilijk wakker te krijgen is;
• herhaaldelijk braakt;
• tijdens het drinken veel pijn lijkt te hebben;
• zich vaak verslikt;
• moeite lijkt te hebben met slikken;
• onvoldoende bijkomt;
• plots heel anders drinkt dan normaal.

Flesweigering kan in sommige gevallen deel uitmaken van een breder eet-, drink- of slikprobleem. UZA noemt langdurige flesweigering bij baby's expliciet als een mogelijk drinkprobleem dat verdere beoordeling kan vragen. Ook wanneer je baby niet meer wil drinken en duidelijk minder natte luiers heeft, is medische beoordeling belangrijk vanwege het risico op uitdroging.

Een baby die de fles weigert heeft vooral tijd nodig

Wanneer je baby de fles weigert, is het gemakkelijk om ieder oefenmoment als een test te zien.Vandaag heeft hij 20 ml gedronken. Morgen niets. Over drie weken begint de opvang. Wat als het nooit lukt? Probeer die druk zoveel mogelijk weg te halen.

Voor je baby is drinken uit een fles een nieuwe vaardigheid. Net zoals bij andere nieuwe vaardigheden hebben sommige baby's het meteen door en hebben andere meerdere rustige oefenmomenten nodig. Bied de fles aan wanneer je kindje ontspannen is, laat iemand anders proberen, experimenteer met houding en speen en stop wanneer je merkt dat de frustratie oploopt. En vergeet niet: fles weigeren is niet hetzelfde als melk weigeren.

Drinkt je baby uitstekend aan de borst? Dan laat je kindje vooral zien dat de borst voorlopig zijn vertrouwde manier van drinken is.

Ontdek YooMum! De app voor (aanstaande) mama's

Borstvoeding, kolven, een baby die plots de fles weigert en de eerste opvangdag die steeds dichterbij komt: tijdens de eerste maanden kunnen vragen rond voeding behoorlijk wat onzekerheid veroorzaken. Met YooMum vind je informatie over borstvoeding, flesvoeding en het dagelijks leven met je baby en kun je ervaringen uitwisselen met andere mama's die misschien precies dezelfde fase doormaken.

Blijft je baby voeding weigeren, drinkt je kindje onvoldoende of maak je je zorgen over de groei? YooMum vervangt geen professioneel advies. Neem dan contact op met je huisarts, kinderarts, vroedvrouw of lactatiekundige.

Ontdek YooMum via de App Store of Google Play.